آیینه پژوهش
(١)
درك كردن و رد كردن - اسفنديارى محمد
١ ص
(٢)
سنّت اجازه روايت در ميان عالمان اسلامى - اردبيلى يوسف محسن
٢ ص
(٣)
بحارالانوار در دايرةالمعارف تشيع -
٣ ص
(٤)
نقد تصحيح مختلف الشيعه - پاينده مصطفى
٤ ص
(٥)
شاعران صعلوك درادب عربى - ذکاوتى قراگزلو علي رضا
٥ ص
(٦)
در آينه كتاب تتميم امل الآمل - جعفريان رسول
٦ ص
(٧)
نگاهى به واژه هاى دخيل در قرآن مجيد - مؤذن جامى محمدهادى
٧ ص
(٨)
سخنى درباره جامع المقاصد محمد الحسون - اسلامى سيد حسن
٨ ص
(٩)
نقدى بر كتاب مدخل و درآمد علم كلام - سبحانى محمدتقى
٩ ص
(١٠)
نيم نگاهى بر نقد كتاب خطّ سوّم در انقلاب مشروطيت ايران - شکورى ابوالفضل
١٠ ص
(١١)
بيشتر دقت كنيم - بيگى محمد
١١ ص
(١٢)
آشنايى با مجمع اللغة العربية و دانشگاه يوسف قديس -
١٢ ص
(١٣)
در آستانه پژوهش و نشر - سالک معصومه
١٣ ص
(١٤)
معرفيهاى اجمالى -
١٤ ص
(١٥)
معرفيهاى گزارشى -
١٥ ص
(١٦)
مجله هاى پژوهشى -
١٦ ص
(١٧)
كتابشناسى - گلى زواره غلامرضا
١٧ ص
(١٨)
نامه ها -
١٨ ص
(١٩)
اخبار -
١٩ ص
(٢٠)
مرآة التّحقيق - اسفنديارى محمد
٢٠ ص
(٢١)
To Understand and Refute
٢١ ص

آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٩ - اخبار

اخبار


* درگذشت على اكبر كسمايى
على اكبر كسمايى، روزنامه نگار، مترجم و نويسنده بنام ايران در شانزدهم بهمن ماه سال گذشته در تهران درگذشت.
كسمايى در ١٧دى ١٢٩٩خورشيدى در تهران متولد شد و پس از تحصيلات ابتدايى و متوسطه در رشته معقول و منقول (الهيات) ليسانس گرفت و براى ادامه تحصيل در رشته روزنامه نگارى به مصر رفت. اين سفر فرصتى بود تا هم با استادان نامدار مصرى مثل طه حسين، توفيق الحكيم و عباس عقاد آشنا شود و هم در زبان و ادب عرب تبحر و مهارت يابد.
كسمايى پس از بازگشت به ايران در زمينه هاى روزنامه نگارى و روابط عمومى به كار پرداخت. اولين مقالات او، كه جنبه انتقادى داشت، در مجله اميد انتشار يافت و موجب شهرت نويسنده شد. او مدتى سردبير مجلات صبا و وحيد بود و سرانجام به همكارى با اطلاعات پرداخت كه تا پايان عمرش ادامه يافت.
كسمايى به زبانهاى فرانسوى، انگليسى و عربى تسلط داشت و علاوه بر كتابهايى كه تأليف كرده است، چند كتاب از اين زبانها به فارسى درآورده است. مجموع آثار بازمانده از آن روانشاد به ٦٥عنوان مى رسد. * درگذشت مرحوم آيت الله سيد امير محمد كاظمى قزوينى
دانشمند بزرگ و مجاهد سترگ مرحوم آيت الله آقاى حاج سيد اميرمحمد كاظمى قزوينى يكى از علماى مشهور و مدافعان حريم تشيع در عراق و كويت به شمار مى رفت، به سال ١٣٣٥ق در كويت در بيت علم و تقوا ديده به جهان گشود. پدر وى مرحوم آيت الله آقا سيد محمد مهدى نيز از علماى كويت و اولين استاد وى به شمار مى رفته است. فقيد سعيد دوران كودكى را با فراگيرى قرآن مجيد در كويت پشت سر نهاد. هشت ساله بود (١٣٤٣ق) كه همراه پدر به بصره كوچيد و به تحصيل علوم ادبى و متون فقهى دست يازيد. هيجده ساله بود (١٣٥٣ق) كه به شوق فراگيرى دانش اهلبيت به شهر نجف روى آورد و پس از تكميل سطح به فراگيرى خارج فقه و اصول پرداخت و در محضر بزرگان و اساطين حوزه نجف همچون آيت الله العظمى سيد ابوالحسن اصفهانى و حضرات آيات: سيد حسين حمّامى و شيخ محمد رضا آل ياسين زانوى ادب به زمين زد و بهره ها برگرفت. پس از گذشتِ زمانى چند ـ آنگاه كه سى ساله شده بود ـ به دريافت اجازات متعدد اجتهاد از بزرگان حوزه نجف مانند: اساتيد گرانقدرش و حضرات آيات عظام: شيخ محمد حسين اصفهانى، سيد محسن حكيم، سيد ابوالقاسم خويى، سيد عبدالهادى شيرازى، شيخ محمد حسن مظفر، شيخ محمد حسين كاشف الغطاء، شيخ مرتضى آل ياسين سيد محمد جواد طباطبايى تبريزى، و سيد محمود شاهرودى نائل آمد. پس از وفات پدرش به بصره آمد و به تبليغ مذهب اهلبيت از طريق تدريس، منبر، تأليف، امامت جماعت، مناظره با منحرفان پرداخت و در اين راه سر از پاى نشناخت و از هيچ كس نهراسيد، و اين همه انگيزه بدخواهى مخالفان و دشمنان و فشارهاى بسيار رژيم بعث گرديد تا بدانجا كه قصد كشتن او و آتش زدن خانه اش را در سر پرورانيدند، و او به ناچار در ذيقعده١٣٩١ق بصره را به سوى كويت ترك نمود و در آنجا به راهنمايى مردم و بزرگداشت كلمه حق و از ميان بردن باطل كوشيد.
تاليفات ارزنده وى بيشتر در زمينه هاى دانش فقه، اصول، كلام، تاريخ بوده و همه نشانگر دانش سرشار وى و كوشش ارزنده اش در حمايت از دين و دفاع از مذهب و پاسخگويى به مخالفان و حلّ مشكلات فكرى مردم است. برخى از آنها عبارتند از: ١ـ الحجج الباهرة فى الامامة ٢ـ ذخائر القيامة فى النبوة والامامة ٣ـ اصول الشيعة و فروعها ٤ـ الايمان الصحيح ٥ ـ اصول المعارف ٦ ـ الامام المنتظر ٧ـ التقليد الصحيح ٨ ـ البهائية فى الميزان ٩ـ تناقض العهدين (تورات و انجيل)١٠ـ المبدأ و المعاد ١١ـ موجز الاحكام ١٢ـ البرهان القوى ١٣ـ الغفران مع التوبة ١٤ـ الاقتصاد الاسلامى ١٥ـ الاسلام و واقع المسلم المعاصر ١٦ـ الاسلام و شبهات الاستعمار ١٧ـ الشيعة فى عقائدهم و احكامهم ١٨ـ الاسلام و الآلوسى ١٩ـ مع الدكتور على احمد السالوس فى كتابه فقه الشيعة الامامية ٢٠ـ مناظرات عقائدية بين الشيعة و اهل السنة ٢١ـ اهل البيت فى الكتاب و السنة ٢٢ـ الي§ ابراهيم الجبهان و ردّ عاديته الي§ لضابها ٢٣ـ المتعة بين الاباحة والحرمة ٢٤ـ حقوق العامل و الفلاح فى الاسلام ٢٥ـ ردّ علي§ كتاب (الصراع بين الاسلام و الوثنية) ٢٦ـ ردّ علي§ كتاب (ردّ السقيفة) ٢٧ـ ردّ علي§ كتاب (ازالة الريبة عن حكم صلاة الجمعة) ٢٨ـ نقض كتاب (الصواعق المحرقة) ٢٩ـ الشيعة و فتاوى الخالصى ٣٠ـ مشروعية الشهادة الثالثة (همه اينها به چاپ رسيده اند).
و امّا آنها كه به چاپ نرسيده اند: ١ـ الدّرة النضرة فى شرح التبصرة (كتاب الطهارة) ٢ـ الذكري§ لمدارك عروة الوثقي§ ٣ـ شرح شرايع الاسلام ٤ـ نتيجة الاصول ٥ ـ خلاصة الاصول ٦ ـ حلّ المسائل بالدلائل ٧ـ مع ابراهيم الجبهان ٨ ـ على خليفة رسول الله بلافصل ٩ـ الناقد الخبير ـ ردّ بر ماديين ـ ١٠ـ الهداية لطالب الهداية
سرانجام آن مرد بزرگ پس از عمرى سرشار از توفيقات و خدمات در سنّ ٧٩سالگى به تاريخ ٢٣ذى القعدة ١٤١٤ق (١٥ارديبهشت ١٣٧٣ش) رخت از جهان بربست و به مواليان طاهرينش پيوست و در حرم مطهر حضرت معصومه سلام الله عليها به خاك سپرده شد.

***
* يادواره صدمين سالگرد رحلت حكيم ميرزا ابوالحسن جلوه
سيد الحكما، ميرزا ابوالحسن جلوه زواره اى يكى از مفاخر جهان تشيع است كه در عصر قاجاريه در جهت نشر انديشه هاى اسلامى از خود اهتمامى قابل ارج نشان داد و با قريب نيم قرن تدريس فلسفه، حكمت، عرفان و رياضيات و تربيت دهها شاگرد، كه هركدام از دانشوران عصر خويش بودند، و نيز با تأليف چندين رساله و حاشيه نويسى بر آثار معروف فلسفى و عرفانى و تنقيح برخى كتب مآخذ در رديف انديشمندان شيعه قرار گرفت.
آنچه در خصوص زندگى اين حكيم گفتنى است تواضع، مناعت طبع و قناعت ايشان مى باشد و شايد همين صفت، وى را در هاله اى از گمنامى فرو برده بود به نحوى كه وقتى نگارنده از سال١٣٧١ به برخى مراكز فرهنگى و پژوهشى و مؤسسات ذيربط، نزديك شدن صدمين سالگرد رحلت آن حكيم را گوشزد نمودم بعضاً حتى از نام ايشان اظهار بى اطلاعى نمودند و آنها كه نامش را شنيده بودند به ذكر مطايبه اى معروف از جلوه در برخورد با ناصرالدين شاه اكتفا كرده و نكته ديگرى از ابعاد زندگى اين حكيم در نظر نداشتند.
هنگامى كه مشاهده شد از سوى مراكز فرهنگى ذيربط جهت برپايى يادواره اين حكيم اقبالى نشان داده نمى شود و اغلب از پاى در ميان نهادن اكراه دارند شخصاً دست به كار شده و در جهت تدارك اين مراسم مشغول به كار شدم و با همكارى فرماندارى شهرستان اردستان مقدمات اين مراسم را فراهم نمودم.
با اين همكارى، ستاد بزرگداشت مراسم حكيم جلوه تشكيل شد و اين ستاد در جهت هرچه باشكوهتر برگزار شدن يادواره آن چشمه معرفت تلاشى ارزنده و در خور تحسين از خود نشان داد.
سرانجام در روز جمعه٧٣/٢/٣٠ مراسم يادواره در حسينيه زواره با حضور جمعى از اساتيد حوزه و دانشگاه و عده اى از مقامات فرهنگى استان اصفهان برگزار شد. بنا به اعتراف حاضرين در جلسه اين مراسم گرچه با امكاناتى بسيار ناچيز تدارك ديده شده بود ولى از صفا و صميميت و معنويتى خاص برخوردار بود ولى توانست از لحاظ محتوا با برخى مراسم پرطمطراق و پرهزينه برابرى كند.
مراسم با تلاوت آياتى از كلام الله مجيد شروع شد. و پس از خيرمقدم امام جماعت زواره، حضرت آيت الله حسن زاده آملى به ايراد سخن پرداخت و ابعاد عرفانى و اخلاقى حكيم جلوه را به صورت اجمالى مورد بررسى قرار داد.
از موارد شگفت آنكه علامه حسن زاده آملى بنا به فرمايش خودشان اهل مسافرت و خطّ سير آفاقى نبودند ولى روحانيت حكيم جلوه ايشان را به وطن جلوه يعنى زواره تشرّف داده بود.
استاد آملى در اين مراسم مژده تشكيل كنگره بزرگداشت ملاصدرا را از سوى مقام معظم رهبرى در آينده اى نه چندان دور به حاضرين در جلسه داد.
وى با ذكر جملاتى از (مقامات العارفين) شيخ الرئيس ابوعلى سينا در تعريف زاهد، عابد و عارف خاطرنشان ساخت كه اين سه خصوصيت به نحو اتم در جناب جلوه متصور بود. آيت الله حسن زاده آملى به نقل از اساتيد خود كه با يك واسطه شاگرد جلوه بوده اند از حريت، آزادگى، بزرگ انديشى و بى اعتنايى حكيم جلوه به زخارف دنيوى سخن گفت. و جلوه را به عنوان انسانى وارسته و قرآنى معرفى كرد.
پس از بيانات حضرت آيت الله حسن زاده آملى، يكى از شعراى خطه كوير، كه (شهاب) تخلص مى نمود، در توصيف ابعاد زندگى جلوه شعرى را كه خود سروده بود خواند.
پس از آن حجت الاسلام والمسلمين على دوانى طى سخنانى بيوگرافى جلوه را از تولد تا رحلت تشريح نمود و با ذكر نقل قولهايى از شاگردان آن حكيم و برخى حاضرينش مقامات علمى و اخلاقى جلوه را برشمرد.
آيت الله جعفر سبحانى استاد حوزه علميه قم سومين سخنران مراسم يادواره حكيم جلوه بود كه در ابتدا با ذكر حديثى از رسول گرامى اسلام (ص) به قدر و منزلت علماى ربّانى در اسلام پرداخته و جلوه را به عنوان دانشمندى بزرگ در جهان تشيع معرفى نمود.
آنگاه با تشريح دو جريان فكرى بعد از رسول خدا (ص) بيانات خود را ادامه داد. از نظر ايشان يكى از اين جريانهاى فكرى، كه پرچمدار آن خلفاى ثلاث بودند، طرفداران جمود و تعبد به ظواهر مى باشند؛ اين جريان به اعتقاد صرف و تعبّد خالى از فكر و انديشه توجه دارد و مخالف برهان و منطق و بنيانهاى خردمندانه است. و انديشيدن را در معارف اسلامى ممنوع مى داند. ايشان در كنار اين جريان فكرى به جريان فكرى ناب تشيع كه از زمان حضرت على (ع) آغاز مى شود، اشاره نمود و افزود چنين مكتب و مشربى درهاى معارف را باز كرده و انديشه ها را گشود و عقلها را به پرواز درآورد كه ائمه و صحابه آنان و نيز دانشمندان شيعه ادامه دهنده و ناشر اين ايده بودند.
استاد سبحانى تاريخچه اين دو جريان فكرى را تا عصر صفويه به صورت اجمالى بيان كرده و اضافه كردند كه تشريح مسائل را به صورت مقاله اى براى درج در يادنامه حكيم جلوه ارائه خواهند داد.
پس از تشكر يكى از اساتيد حوزه علميه قم كه خود از بستگان جلوه است از دست اندركاران مراسم و حاضرين در مجلس ؛ مراسم حدود ظهر جمعه (همان روز) پايان يافت و مدعوين در مسجد جامع زواره نماز ظهر و عصر را به امامت آيت الله سبحانى اقامه نمودند. غلامرضا گلى زواره * برگزارى نخستين جشنواره مطبوعات
نخستين جشنواره مطبوعات همزمان با نمايشگاه بين المللى كتاب تهران، در محلّ دائمى نمايشگاههاى بين المللى و تالار وحدت برگزار شد. در اين جشنواره (آينه پژوهش) در بخش معارف اسلامى (شاخه پژوهشى)، به رتبه دوّم دست يافت. هيئت داوران بررسى مطبوعات و انتخاب مطبوعات برتر نتايج نخستين جشنواره مطبوعات را بدينصورت اعلام كرد:
هيچ يك از روزنامه ها واجد خصوصيت بهترين نيستند و نمى توانند مقام اول را كسب كنند.
هيأت داوران مقام دوم را به طور مشترك به روزنامه (همشهرى) و كيهان داد.
يادمان جشنواره و لوح افتخار در زمينه گزارش و مصاحبه سياسى، ارتباط با مخاطبان، دفاع مقدس و توجه خاص به مسئله تهاجم فرهنگى به روزنامه كيهان داده شد.
يادمان جشنواره و لوح افتخار در زمينه آيين نگارش، مقالات ورزشى، چاپ و امور فنى، صفحه آرايى، امور هنرى و امور اجتماعى به روزنامه همشهرى داده شد.
يادمان جشنواره و لوح افتخار در زمينه مقالات اقتصادى، سياست خارجى، گزارش و مصاحبه و توجه بيشتر به متانت و حفظ حرمت اشخاص در برخوردهاى اجتماعى و فرهنگى به روزنامه اطلاعات با رتبه سوم اختصاص يافت.
جايزه ويژه به خاطر توجه خاص به مسأله تهاجم (فرهنگى بيگانگان) به طور مشترك به روزنامه هاى جمهورى اسلامى و كيهان داده شد.
ديگر نتايج نهايى گزينش برترينهاى مطبوعات كشور به شرح زير اعلام شد:
ـ تقدير از روزنامه هاى خراسان و خبر جنوب به خاطر تحرك و پويايى در عرصه تلاشهاى مطبوعاتى.
ـ اهداء يادمان و لوح افتخار در زمينه طنز به نشريه گل آقا.
ـ يادمان جشنواره و لوح افتخار در موضوعهاى عمومى به دو هفته نامه (كيهان فرهنگى) و (فرهنگ آفرينش).
ـ يادمان جشنواره و لوح افتخار در زمينه چاپ و امور فنى به مجله عكس و مجله دانش آموز و مجله تصوير.
ـ يادمان جشنواره و لوح افتخار در زمينه كاريكاتور به (كيهان كاريكاتور).
ـ يادمان جشنواره و لوح افتخار در زمينه صفحه بندى به مجله (كيهان فرهنگى).
ـ يادمان جشنواره و لوح افتخار در زمينه ارتباط با مخاطب به مجله (خانواده).
ـ تقدير از (مجموعه نشريات دفتر تبليغات اسلامى قم) و (مجموعه نشريات حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى) و (مجموعه مجلات رشد).
هيأت داوران اعلام كرد عنوان بهترين سرمقاله نويس و الگوى شايسته در عرصه مطبوعات را حق مسلم شهيد سيد مرتضى آوينى و برازنده شخصيت والاى او مى داند و به اين وسيله ياد سيد اهل قلم را گرامى مى دارد.
يادمان جشنواره و لوح افتخار جشنواره به خانواده محترم شهيد آوينى تقديم مى شود.
نظر هيأت داوران در مورد مجله هاى علمى ـ تخصصى نيز به اين شرح اعلام شد:
عنوان رتبه دوم در بخش پژوهشى علوم انسانى به مجله تحقيقات حقوقى (دانشكده حقوق دانشگاه شهيد بهشتى)، مجله تحقيقات اقتصادى (دانشگاه تهران)، فصلنامه تعليم و تربيت (مركز تحقيقات آموزشى وزارت آموزش و پرورش)، (نشر دانش مركز نشر دانشگاهى) ماهنامه اطلاعات سياسى ـ اقتصادى، مجله حقوقى (دفتر خدمات حقوقى بين المللى جمهورى اسلامى).
عنوان رتبه سوم در بخش ترويجى ـ آموزشى علوم انسانى به مجله رشد ادب فارسى داده شد.
در بخش علوم پايه (شاخه پژوهشى) رتبه دوم به نشريه شيمى و مهندسى شيمى ايران (دفتر مركزى جهاد دانشگاهى) داده شد.
در بخش ترويجى ـ آموزشى علوم پايه نيز مجله نشر رياضى (مركز نشر دانشگاهى)، مجله شيمى (مركز نشر دانشگاهى) و مجله فيزيك (مركز نشر دانشگاهى) مجله دانشمند (بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامى ايران) و رتبه دوم را به خود اختصاص دادند.
در بخش پژوهشى علوم پايه مجله دانشكده پزشكى (دانشگاه علوم پزشكى شهيد بهشتى) و در بخش ترويجى ـ آموزشى علوم پايه مجله دارو و درمان (شركت سهامى داروپخش) رتبه دوم را به دست آوردند.
نتايج گزينش هيأت داوران در بخش علوم فنى و مهندسى نيز به اين شرح اعلام شد:
مجله اميركبير (دانشگاه صنعتى اميركبير) در شاخه پژوهشى و مجله ريخته گرى (انجمن ريخته گرى ايران) رتبه سوم در بخش علوم كشاورزى (شاخه پژوهشى) مجله بيماريهاى گياهى (مؤسسه تحقيقات آفات و بيماريهاى گياهى) رتبه دوم و مجله علوم كشاورزى ايران (دانشكده كشاورزى دانشگاه تهران) رتبه سوم را به دست آوردند.
در شاخه ترويجى ـ آموزشى علوم كشاورزى رتبه دوم به مجله زيتون (وزارت كشاورزى)، رتبه سوم به مجله هاى سنبله (مهندس محمد على امين طاهرى و ماهنامه آبزيان) تعلق گرفت.
در بخش معارف اسلامى (شاخه پژوهشى) رتبه دوم به آينه پژوهش و رتبه سوم به كيهان انديشه (مؤسسه كيهان) اختصاص يافت. *انتخاب انتشارات انصاريان ـ قم،به عنوان ناشر برگزيده سال
انتشارات انصاريان، قم كه بيشتر در زمينه معارف اسلامى به نشر آثار اسلامى همت مى ورزيد، تاكنون در ترجمه و نشر قرآن مجيد، نهج البلاغه، صحيفه سجاديّه، بزبانهاى انگليسى، فرانسه، آلمانى، استانبولى، تركى، فيليپينى و… كوشيده است تلاش وى بيشتر مصروف گسترش معارف اسلامى در خارج از كشور است. با توجه به نكات قابل توجهى كه در گفتگوى وى وجود دارد بخشى از آن را اينجا مى آوريم:
تاكنون بيش از١٥٠ موضوع كتاب در زمينه هاى سيره پيامبران و ائمه اطهار (ع)، تاريخ اسلام، معارف اسلامى، اخلاقيات و اصول عقايد، به زبانهاى مختلف ترجمه و منتشر كرده ايم و هر ساله به طور متوسط بيست كتاب توليد و نشر مى نماييم كه اگر بودجه و كاغذ بيشترى در اختيارمان باشد آمادگى آن را داريم كه اين تعداد را به چهل مجلد برسانيم.
وى در جهت نشر اين كتابها افزود:
با ناشرين و كتابفروشيهاى بيشتر از ده كشور بطور مستقيم در ارتباط بوده و با پنجاه كشور از طريق نمايندگيهاى جمهورى اسلامى و خانه هاى فرهنگ در ارتباطيم.
علاوه بر اين با بيش از پنجاه كشور از طريق مردم و مكاتبات مستقيمى كه دارند در ارتباط هستيم و به درخواستهاى آنان در زمينه ارسال كتب پاسخ مى دهيم، هم اكنون روزانه بيش از چهل الى پنجاه نامه از كشورهاى مختلف دريافت مى كنيم و طبق درخواستشان برايشان كتاب مى فرستيم.
آقاى انصاريان تأكيد نمود با توجه به مشكلات ارسال قادر نيستيم ارتباطمان را با ناشرين كشورهاى ديگر گسترش دهيم.
وى با بيان اينكه ارسال اين كتابها از طريق شركت پست صورت مى گيرد گفت: افزايش نرخ پست فعاليت ما را ٨٠% كاهش داده است البته از طريق وزارت ارشاد و وزارت پست و تلگراف و تلفن قول داده اند مشكل ما را برطرف كنند.
ناشر برگزيده سال با اشاره به اينكه بيش از ٥٠% فعاليت مان جنبه تبليغاتى دارد و كتب درخواستى معمولا بصورت رايگان براى علاقه مندان معارف اسلامى در سراسر گيتى ارسال مى گردد. تصريح كرد، عمده بودجه هزينه ارسال اين كتب از طريق كمكهاى مردمى تأمين مى گردد.
هم اكنون سه دوره زندگانى چهارده معصوم براى جوانان و نوجوانان بزبانهاى تركى، انگليسى و اردو را در دست چاپ و انتشار دارد. * هفتمين نمايشگاه بين المللى كتاب
هفتمين نمايشگاه بين المللى كتاب تهران، كه در روز دوازدهم ارديبهشت با شركت رياست جمهورى اسلامى ايران در محل دائمى نمايشگاهها افتتاح شد، تا روز بيست و دوم ادامه داشت و در اين مدت بيش از يك ميليون نفر از مردم تهران و شهرستانها از آن ديدن كردند.
در نمايشگاه امسال كه بزرگترين نمايشگاه كتاب در خاورميانه توصيف شد، ٧٣٠ ناشر داخلى در ٩سالن و ٥٧٠غرفه، ٢٨٢٠٠عنوان كتاب خود را در فضايى بالغ بر ٢٠هزار مترمربع به نمايش گذاشتند. در اين نمايشگاه همچنين ٥٢٤ناشر خارجى ٣٥هزار عنوان كتاب عرضه كرده بودند كه ١٢هزار جلد به زبان عربى و ٢٣هزار جلد به زبانهاى انگليسى و فرانسوى بود.
نمايشگاه كتاب امسال به علت تنوع فعاليتهايى كه در آن عرضه شد از همان آغاز به صورت يك كانون فرهنگى پرتحرك درآمد كه به برخى از آنها اشاره مى شود مثل: غرفه ويژه كتابهاى نماز، نمايشگاه عكس و نقاشى به نام (با چشمان گوراژده)، يادمان شهيد آوينى، سالن كتابهاى خانواده، سالنهاى (زبان فارسى، ميراث مشترك ما)، سالن مطبوعات با شركت فعال ٤٠مؤسسه و ٣٣١نشريه، جلسات سخنرانى و ميزگرد، … گفته مى شود كه در طول مدت برگزارى نمايشگاه در هر دقيقه ٦٠جلد كتاب به فروش رفته است. در پايان نمايشگاه چهار ناشر تهرانى (حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان، انتشارات بنفشه) و يك ناشر شهرستانى (انصاريان از قم) به عنوان ناشران نمونه سال معرفى شدند و جايزه گرفتند.
آنچه در اين نمايشگاه جلب نظر مى كرد فعاليت خبرى و اطلاع رسانى برخى از مؤسسات و نشريات بود. مثلا علاوه بر راديو و تلويزيون كه برنامه هاى متنوع به معرفى نمايشگاه اختصاص دادند، (ستاد برگزارى نخستين جشنواره مطبوعات) هر روز يك روزنامه رنگى در هشت صفحه منتشر مى كرد كه به ياد اولين روزنامه ايرانى فارسى كاغذ اخبار نامگذارى شده بود و حاوى آخرين اخبار نمايشگاه و گزارشهاى مختلف مربوط به كتاب و روزنامه بود.
فروش كتاب در نمايشگاه امسال مستقيم بود. و از اين روى كتابهاى جدّى تر و جديدترى عرضه شده بود.
احمد مسجد جامعى معاون امور فرهنگى وزارت ارشاد و رئيس هفتمين نمايشگاه بين المللى كتاب تهران صبح ديروز (دوشنبه) در گفتگو با خبرنگاران ضمن اعلام مطلب فوق گفت: در بخش ناشران خارجى، بيش از ٣٥هزار عنوان كتاب شامل ١٢هزار عنوان كتاب به زبان عربى و ٢٣هزار عنوان كتاب به زبان انگليسى و فرانسوى از سوى ٥٢٤ ناشر خارجى ارائه شد.
وى با اشاره به اين مطلب كه در اين بخش در هر دقيقه حدود ٦٠كتاب فروخته شد، اظهار داشت: بيش از ٤٤درصد خريد كتابهاى خارجى توسط افراد فوق ليسانس به بالا انجام گرفته است.
وى گفت: كليات طرح تهيه محلى براى نمايشگاه دائمى كتاب به هيات وزيران ارائه شده و به تصويب رسيده است و طى برنامه پنج ساله دوم نمايشگاه دائمى كتاب طراحى مى شود. * كنفرانس بين المللى ناشران دانشگاهى
پنجمين كنفرانس بين المللى ناشران دانشگاهى از تاريخ ١٦تا٢٠ارديبهشت ماه سال جارى از طرف انجمن بين المللى ناشران دانشگاهى (International Association of Scholarly Publishers ) با شركت بيش از ٥٠ناشر دانشگاهى از ٢٤كشور در تسالونيكى يونان برگزار شد. انجمن بين المللى ناشران دانشگاهى، وابسته به انجمن بين المللى ناشران، در سال١٩٧٠ تأسيس شده است و در حال حاضر دهها ناشر دانشگاهى از سراسر جهان، از جمله مركز نشر دانشگاهى، عضو آن هستند. اين انجمن كه رياست آن را ناشرى دانماركى عهده دار است هر از چندى، جهت تبادل نظر ميان ناشران در زمينه هاى علمى ـ اقتصادى و آشنايى ناشران با يكديگر، كنفرانسى برپا مى كنند. پنجمين كنفرانس با عنوان (ناشران دانشگاهى در قرن بيست و يكم) در دانشگاه اريستوتليان تسالونيكى تشكيل شد. در اين كنفرانس ٢٦مقاله توسط ناشرانى از كشورهاى دانمارك، ژاپن، كانادا، انگليس، امريكا، هند، مالزى، فيليپين، بنگلادش، عربستان سعودى و ايران در چهار گروه ارائه شد. موضوع مقاله هاى سخنرانان در حول و حوش وضعيت انتشارات دانشگاهى در كشورهاى عضو، انتشارات در سالهاى آتى، نقش تكنولوژى و وسايل جديد چاپ و نشر در پايين آوردن بهاى كتاب و بالأخره نحوه توزيع و بازاريابى كتابهاى دانشگاهى بود. * گردهمايى باستان شناسى ايران
نخستين گردهمايى باستان شناسى ايران در بعد از انقلاب اسلامى، در روزهاى ٢٥تا ٢٨ فروردين در پايگاه تحقيقات باستان شناسى (قلعه) شوش برگزار شد.
در اين گردهمايى، كه به كوشش سازمان ميراث فرهنگى كشور تشكيل گرديد، چهل و دو تن از شركت كنندگان (ازجمله آقاى دكتر حبيبى و مهندس ميرسليم) در زمينه هاى مختلف باستان شناسى، بويژه نتايج كاوشها و بررسيها و همچنين پژوهشهاى نظرى، صحبت كردند. از مجموع اين سخنرانيها چنين برمى آيد كه باستان شناسان ايرانى پس از يك دهه كار و كاوش، و تجربه اندوزى در فعاليتهاى صحرايى توان آن را پيدا كرده اند كه كمابيش خلأ ناشى از غياب هيأتهاى خارجى را جبران كنند.
در پايان اين اجتماع عظيم علمى بيانيه اى در ١٨ ماده به تصويب رسيد كه در آن بر لزوم توسعه و گسترش پژوهشهايى علمى و نظرى باستان شناسى ايران و تدوين مبانى نظرى آن و نيز لزوم فعال تر شدن پايگاه تحقيقات باستان شناسى شوش تأكيد شده است.
علاوه بر اين مهندس كازرونى، رئيس سازمان ميراث فرهنگى كشور، همه پژوهشگران و باستان شناسان كشور را به همكارى با سازمان فراخواند. * ارغنون
فصلنامه، فلسفى، ادبى، فرهنگى
اوّلين شماره (ارغنون)كه فصلنامه اى است در فلسفه و كلام، ادبيات و نقد ادبى، فرهنگ و علوم انسانى، پيش روى داريم. بانيان اين نشريه در چگونگى محتواى آن از جمله آورده اند (اين فصلنامه، با عنايت خاص به صيغه نظرى مباحث به سه زمينه به طور كلى، مى پردازد: فلسفه و كلام، ادبيات و نقد ادبى، فرهنگ و علوم انسانى، گرچه در هر شماره لزوماً در هر سه زمينه مطلب نخواهد داشت. در هر شماره از نشريه يك موضوع اصلى مطرح است كه تمام يا بخش عمده آن شماره را دربر مى گيرد. اين شماره ويژه فرهنگ و تكنولوژى است.
***