جريان شناسى(2) سطح(1) - قنبری، آیت - الصفحة ٣٣
تا آيت اللَّه كاشانى و نيروهاى اسلامى را از صحنه خارج كنند. سرانجام اوج اختلافات و سهل انگارى دولت مصدق در مبارزه با مخالفان نهضت ملى شدن نفت، زمينه را براى توطئه مثلث شوم آمريكا، انگليس و نيروهاى سلطنت طلب آماده كرد. آمريكا با طراحى كودتايى نه چندان قدرتمند در ٢٨ مرداد ١٣٣٢ قدرت را به دست گرفت. استعمار پير انگليس نيز دوباره سهم خود را از نفت ايران دريافت كرد و به چپاول منابع نفت ايران ادامه داد و كشور ٢٥ سال تحت دست نشاندگى شديد آمريكا قرار گرفت و آيت اللَّه كاشانى منزوى گرديد و فداكاريهاى او، روحانيت، نيروهاى مذهبى و ملت ايران از دست رفت.
چنان كه گفتيم نيروهاى مذهبى در دو سطح فعال بودند. اينك نخست درباره فعاليتهاى اين نيروها در سطح مراجع و روحانيت به اختصار توضيح مىدهيم و آنگاه به معرفى گروههاى اسلامى در اين دوره مىپردازيم:
جمعيت فداكاران اسلام اين جمعيت در حدود سال ١٣٢٢ به وسيله شمس قنات آبادى كه بعدها از اطرافيان آيت اللَّه كاشانى شد، تشكيل گرديد. اعضاى آن را سيد مجتبى نواب صفوى، سيد حسين امامى، سيدجعفر امامى، سيدمحسن امير حسينى و جواد ساعت ساز و چند نفر ديگر دانستهاند كه بعدها يا از اعضاى تشكيل دهنده فدائيان اسلام شدند و يا از اعضاى مجمع مسلمانان مجاهد. «١» شمس قنات آبادى با تلاش خود مجمع مسلمانان مجاهد را نيز تشكيل داد كه در طول نهضت ملى شدن نفت فعال بود. قنات آبادى پس از كودتاى ٢٨ مرداد ١٣٣٢ با سرلشكر زاهدى- نخست وزير كودتا- در ارتباط بود و به لحاظ اخلاقى مورد تأييد نبود. او در مجلس نوزدهم شوراى ملى از كسوت روحانيت بيرون آمد و از سال ١٣٣٥ به كار تجارت پرداخت. «٢»