رساله جوديه - ابن سينا - الصفحة ٤٣ - دوره استقلال طب اسلامى

در كتاب شكوك بر جالينوس كه برشته تحرير در آورده و بسال ١٣١٨ ضمن كتاب «شرح حال و مقام محمّد زكرياى رازى» در صفحه ٢٤٧ متن عربى و ترجمه فارسى آن را نگاشته‌ايم ذيلا ترجمه فارسى آن را مينگاريم:

«در مقدمه كتاب محمّد زكريا از كار خود عذر خواسته و ميگويد مقام» «جالينوس بر هيچ كس پوشيده نيست و ممكن است بعضى از كوته‌نظران» «مرا بدين كار ملامت و سرزنش نمايند ولى فيلسوف و حكيم بر من خرده» «نخواهند گرفت بدليل آنكه در حكمت و فلسفه تقليد جايز نيست» «و ميبايست از روى دليل و برهان صحبت و گفتگو بعمل آيد و اگر» «شخصا جالينوس زنده ميبود مرا بدين تأليف ستايش ميكرد».

غير از رازى شيخ الرّئيس بو على سينا و همچنين اهوازى در كتب خود با كمال تعظيم نسبت باستادان و پيشوايان علم طبّ نگاه كرده‌اند و اين مسأله درجه قدردانى اينان را ميرساند.

ب- پس از آنكه پزشكان ايرانى درس استاد را بخوبى فرا گرفتند كم كم بر عقايد و آراء آنان با كمال احترام ايراداتى نموده و بدون اينكه نسبت باستادان بى‌احترامى كنند اين ايرادات را با كمال انضباط و بهترين وجه در كتب خود بيان داشتند و اين مطلب از مطالعه جميع كتب پزشكان ايرانى برمى‌آيد و بدين مناسبت بايد گفت كه شاگردان بقراط و جالينوس از استادانشان مجزّى شده‌اند بطورى كه بسيارى از علماء و مورّخين مغرب زمين نيز بدين گفته معتقدند كه شاگردان كتب بقراط و جالينوس بواسطه هوش سرشار و نبوغ و تتبّعات زياد از استادان جدا شده و مستغنى از آنها گرديده‌اند.