ملاقات محبوب - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٩٥ - حجّ نشانه تمدّن و فرهنگ
ممكن است شبيه اهداف وا رزوهاى شما باشد. در واقع تمدّن اسلامى ما را به برابرى و برادرى دعوت مىكند.
حجّ نشانه تمدّن و فرهنگ
حجّ از بارزترين تجلّيات تمدّن اسلامى مىباشد، بطوريكه خداوند مسجدالحرام را نشانهاى براى تحقّق اين تمدّن قرار داده است.
بدينوسيله اسلام اسوه و مثال و روشى براى بشريّت قرار داده كه او را به سعادت مىرساند، بدين خاطر هيچكس نمىتواند بگويد كه تشكيل چنين پيشرفت و تمدّن و فرهنگى بر روى زمين غير ممكن مىباشد. هنگامى كه پاى به مكّه معظّمه مىنهيد، در هنگام طواف به اطراف خود بنگريد، سياهان و سفيدان، ثروتمندان و فقرا، بزرگان و كوچكها، عرب و عجم... همه و همه بدون هيچ اختلاف و تمايزى مشغول طواف به دور خانه خدا هستند.
بار ديگر اين منظره در عرفات، مشعرالحرام و منى تكرار مىشود، بطوريكه جمعيّت ميليونى مسلمانان با ملّيّتها و رنگهاى متفاوت را در حال اداى فرايض حجّ مشاهده خواهيد كرد.
حضرت امام حسين عليه السلام در دعاى عرفه خود به اين تصوير مترقّى اشاره مىكنند و مىفرمايند: «اى كسى كه به سوى او بلند است صداها با زبانهاى گوناگون.»
عليرغم اينكه اين تجمّع كه ملّيّتها و زبانهاى گوناگون را در برمىگيرد، گوناگونى و تكثّر را به معناى واقعى ظاهر مىسازد، اسلام اين ملّتهاى گوناگون را به يك صورت و به يك شكل مىخواهد حتّى