اجوبه المسايل النصيريه - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٠ - نگاهى به زندگى و كارهاى خواجه طوسى

علم و معرفتش بهره مى‌بردند. گروهى به تدريس و تأليف كتاب نيز مى‌پرداختند و گروهى به ديگر شهرها مى‌رفتند و مردم را به معارف اسلامى و علمى آشنا مى‌ساختند و چراغ دانش را در همه جا روش نگاه مى‌داشتند. نمونه: علّامه حلى و قطب الدّين شيرازى، ركن الدّين استرآبادى، سيّد رضا آبى، غياث الدّين ابن طاوس، محيى الدّين عبّاسى و همام تبريزى و اثير همدانى و مجد همدانى و بسيارى ديگر.

١١- مرجعيّت علمى. چراغ دانش و دانايى او بسيارى جاها را روشن كرد و از هر سو به سوى او رو مى‌آوردند و هر يك را در خور آمادگى او پاسخ مى‌داد و گرفتاريها را از ميان بر مى‌داشت و هم در نزد حاكمان به شفاعت مى‌رفت. و جان و مال و عرض بسيارى را از كشتن و ظلم و ستم كشيدن رهايى مى‌بخشيد و به همه نيازمندان از دور و نزديك، به ويژه دوستاران خاندان رسالت و علويان، رسيدگى داشت و پناهگاه همگان گرديده بود.

١٢- اخلاق. خداوند از او موجودى ساخته بود در قالب كمال و جلال و ظاهرى آراسته و سيرتى نيكو. كريم بود و خوش رفتار، با صبر و حوصله، داراى همّت بلند، در پيشامدها بردبار و در سختيها شكيبا، و درباره او توان گفت: هر چه خوبان همه دارند تو تنها دارى.

١٣- مذهب. در خانواده علم و دين زاده، جانش با مهر و دوستى خاندان رسالت و ولايت عليهم السلام پرورده، به دست و زبان مايه ترويج و نشر مذهب اهل بيت پيغمبر اسلام- صلّى اللّه عليه و آله- بود و به هر گونه كه توانست در پيشرفت دين و ولايت به خدمت قيام كرد. بر اين زاد و بر اين بود تا جان به جان‌آفرين تسليم كرد، اين است رستگارى بزرگ.

١٤- وفات. در شهر بغداد در هنگام غروب آفتاب، روز عيد غدير، به سال ٦٧٢، پس از ٧٥ سال زندگى به ديدار پروردگار شتافت و در آستان قدس حضرت امام هفتم موسى بن جعفر و امام نهم محمد بن على تقى جواد براى هميشه آرام گرفت.