پیامبر امی

پیامبر امی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠

" عقیده شعبی و جماعتی از اهل علم این است که رسول اکرم از دنیا نرفت مگر اینکه هم خواند و هم نوشت " [١] .
سید مرتضی خود به حدیث معروف دوات و قلم ( یا دوات و شانه ) استناد می‌کند ، می‌گوید : " در اخبار معتبر و در تواریخ وارد شده که آن حضرت در حین وفات‌ فرمود دوات و شانه بیاورید تا برای شما دستوری بنویسم که بعد از من‌ گمراه نشوید " [٢] .
استناد به حدیث دوات و قلم استناد صحیحی نیست . این حدیث صراحت‌ ندارد که رسول خدا می‌خواسته است با دست خود بنویسد . اگر فرض کنیم‌ می‌خواسته است در حضور جمع فرمان بدهد بنویسند و آنها را شاهد بگیرد و به‌ عنوان شهادت از آنها امضاء بگیرد باز تعبیر اینکه " می‌خواهم برای شما چیزی بنویسم که گمراه نشوید " صحیح است . به اصطلاح ادبی ، این گونه‌ تعبیرات " اسناد مجازی " است . اسناد مجازی از وجوه فصاحت است و در زبان عربی و غیر عربی شایع است .


[١] بحار ( چاپ جدید ) ج / ١٦ ص . ١٣٥ ایضا مجمع البیان ذیل آیه ٤٨ از سوره عنکبوت . [٢] بحار ( چاپ جدید ) ج / ١٦ ص . ١٣٥