پیامبر امی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤

در دوره رسالت نیز از دو نظر باید مطلب مورد مطالعه قرار گیرد : . ١ نوشتن . . ٢ خواندن . بعدا خواهیم گفت آنچه قطعی و مسلم است و مورد اتفاق علمای مسلمین و غیر آنهاست این است که ایشان قبل از رسالت کوچکترین آشنایی با خواندن‌ و نوشتن نداشته‌اند . اما دوره رسالت آن اندازه قطعی نیست . در دوره‌ رسالت نیز آنچه مسلم‌تر است ننوشتن ایشان است ، ولی نخواندنشان آن‌ اندازه مسلم نیست . از برخی روایات شیعه ظاهر می‌شود که ایشان در دوره‌ رسالت می‌خوانده‌اند ولی نمی‌نوشته‌اند ، هر چند روایات شیعه نیز در این‌ جهت وحدت و تطابق ندارند . آنچه از مجموع قراین و دلایل استفاده می‌شود این است که در دوره رسالت نیز نه خوانده‌اند و نه نوشته‌اند . برای اینکه دوره ما قبل رسالت را رسیدگی کنیم لازم است درباره وضع‌ عمومی عربستان در آن عصر از لحاظ خواندن و نوشتن بحث کنیم . از تواریخ چنین استفاده می‌شود که مقارن ظهور اسلام ، افرادی در آن محیط که خواندن و نوشتن می‌دانسته‌اند بسیار معدود بوده‌اند .

پیدایش خط در حجاز