نوع اول در حقیقت پرواز و کنش و جذب و انجذاب دو روح متباعد است و نوع دوم وحدت و یگانگی دو روح معاشر ، فرضا کسی در نوع اول تردید کند ، در نوع دوم نمی‌تواند تردید داشته باشد . در آیه قرآن آنجا که پیوند زوجیت را یکی از نشانه‌های وجود خداوند حکیم‌ علیم ذکر می‌کند ، با کلمه مودت و رحمت یاد می‌کند چنانکه می‌دانیم ، مودت و رحمت با شهوت و میل طبیعی فرق دارد ، می‌فرماید : " " ومن آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا وجعل بینکم موده ورحمه "" . یعنی یکی از نشانه‌های خداوند این است که از جنس خود شما برای شما جفت آفریده است ، و میان شما و آنها مهر و رأفت قرار داده است . مولوی چه خوب این نکته را دریافته است آنجا که می‌گوید :

زین للناس حق آراسته است

زآنچه حق آراست کی تانندرست

چون پی یسکن الیهاش آفرید

کی تواند آدم از حوا برید