اخلاق جنسی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥

چیزهائی سبب طغیان و اضطراب و سرکشی قوای نفسانی می‌گردد ؟ و از چه راهی‌ می‌توان آنرا آرام کرد و به اعتدال برگرداند . ما به هر دو پرسش پاسخ می‌دهیم : کوته نظران ، همین قدر که دیده‌اند اسلام نفس را به عنوان " فرمانده‌ شرارت " یاد کرده است کافی دانسته‌اند که اخلاق و تربیت اسلامی را متهم‌ کنند به اینکه به چشم بدبینی به استعدادهای فطری و منابع طبیعی وجود آدمی‌ می‌نگرد و طبیعت نفسانی را شریر بالذات ، و پروراندن آن را خطا می‌شمارد. ولی این تصور خطا است ، اسلام اگر در یکجا نفس را با صفت " اماره‌ بالسوء "یاد کرده است در جای دیگر با صفت " النفس اللوامه " یعنی‌ ملامت کننده خود نسبت به ارتکاب شرارت و در جای دیگر با صفت " النفس‌ المطمئنه "یعنی آرام گیرنده و به حد کمال رسیده ، یاد می‌کند . از مجموع اینها فهمیده می‌شود که از نظر قرآن کریم طبیعت نفسانی انسان‌ مراحل مختلفی می‌تواند داشته باشد ، در یک مرحله به شرارت فرمان می‌دهد ، در مرحله دیگر از شری که مرتکب شده است ناراحت می‌شود و خود را ملامت‌ می‌کند ، در مقام و مرحله دیگر