فرهنگ نامه ادب - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٠
٥.امام على عليه السلام : آنچه كه از ديگران ناخوش مى دارى ، تو را براى ادب كردن خودت كافى است. [١]
٦.مصباح الشريعة : به محمّد بن حنفيه گفته شد : چه كسى تو را ادب كرد؟ گفت : پروردگارم مرا ادب كرد ؛ زيرا آنچه را كه از اهل خِرَد و بينش ، نيكو يافتم ، در آن از ايشان پيروى كردم و به كارش بستم ، و آنچه را كه از نادانان زشت يافتم ، گريزان ، از آن دورى جستم و تركش كردم ، و اين مرا به گنج هاى دانش رسانْد. [٢]
ب ـ دورى كردن از نادانى
٧.تنبيه الخواطر : به عيسى عليه السلام گفته شد : چه كسى تو را ادب آموخت؟ فرمود : «كسى مرا ادب نياموخت ؛ بلكه زشتىِ نادانى [و بى ادبى] را ديدم و از آن دورى گزيدم» . [٣]
ج ـ دورى كردن از سخنان ناشايست
٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ يك از شما نبايد به مسجد ، «مسجدك» بگويد ؛ زيرا كه مسجد ، خانه خداست و در آن ذكر خدا مى شود . هيچ يك از شما نبايد به مُصحف (قرآن) ، «مصحف كوچك (كتابچه) » بگويد ؛ زيرا كتاب خدا ، باعظمت تر از آن است كه [حتّى نام آن] مُصغّر (كوچك) شود . هيچ يك از شما نبايد بگويد : بنده من و كنيز من ؛ [زيرا ]همه شما (مردان و زنان) بنده و كنيز [خدا] هستيد . و هيچ يك از شما نبايد به مرد بگويد : «مَرْدَك» ، و يا به زن بگويد : «زَنَك». [٤]
[١] . الكافى : ج ٨ ص ٢٢ ح ٤ ، كنز الفوائد : ج ١ ص ٩٣ ، تحف العقول: ص ٩٠ .[٢] . مصباح الشريعة: ص ٣٣٢ ، بحار الأنوار : ج ٢ ص ٢٦٥ ح ١٩.[٣] . تنبيه الخواطر : ج ١ ص ٩٦ ، بحار الأنوار : ج ١٤ ص ٣٢٦ ح ٤٥ ؛ إحياء علوم الدين : ج٣ ص ١٠٠.[٤] . سير أعلام النبلاء : ج ١٤ ص ٥٤٦ ، الفردوس : ج ٥ ص ١٢٠ ح ٧٦٧٨؛ الجعفريّات : ص ٢٤١ .