فرهنگ نامه ادب - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩

الف ـ تبلور ارزش هاى فطرى و عقلى و اجتماعى

.امام على عليه السلام با اشاره به همين معنا فرمود تو را براى ادب كردن خويش ، همين بس كه از آنچه از ديگران نمى پسندى ، دورى گزينى. [١]

لازمه اجتناب از آنچه انسان از ديگران ناپسند مى داند ، تبلور ارزش هاى فطرى ، عقلى و اجتماعى در گفتار و كردار است . كسى كه خود را متعهّد به رعايت اين ارزش ها كند ، نيازى به مربى و مؤدِّب ندارد ، چنان كه وقتى از عيسى عليه السلام پرسيدند : چه كسى تو را ادب آموخت؟ فرمود : كسى مرا ادب نياموخت ؛ بلكه زشتىِ نادانى [ و بى ادبى ]را ديدم و از آن دورى گزيدم. [٢] بى ادبى در گفتار و كردار ، ريشه در جهل دارد . عقل ، انسان را مقيّد به رعايت ارزش هايى مى كند كه براى حفظ هويت انسانى ، راهى جز آن وجود ندارد . از اين رو ، امام على عليه السلاممى فرمايد :

.آدمى را از ادب همين بس كه آنچه را از آن گريزى ندارد ، فرو نگذارد. [٣]

اهل ايمان كه خود را متعهّد به رعايت ارزش ها مى دانند ، بايد گفتار و كردار آنان سرشار از ادب باشد،چنان كه پيامبر خدا در توصيف مؤمن فرمود: حركات و رفتارهاى او ادب است . [٤]

ب ـ تبلور ارزش هاى دينى

ارزش هاى دينى ، عبارت است از آنچه خداوند متعال ، انجام دادن آن