فرهنگ نامه ادب - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٣
١٨.امام صادق عليه السلام : ] ظظ يعنى [فرمود : از ايشان آنچه آشكار و ميسّر است ، بگير ؛ و «عفو» يعنى حدّ وسط . [١]
١٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همانا مؤمن ، به ادب خداوند عز و جل رفتار مى كند ؛ هر گاه خدا به ]زندگىِ [او گشايش بدهد ، او گشاده دستى مى كند ، و هر گاه بر او تنگ بگيرد ، او نيز دست نگه مى دارد. [٢]
٢٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همانا مؤمن ، ادب نيكويى را از خداوندِ پاك و بلندمرتبه گرفته است . هر گاه خدا به ] زندگىِ] او گشايش دهد ، خود را در گشايش قرار مى دهد ، و هر گاه بر او تنگ گيرد ، او نيز [ بر خود] تنگ مى گيرد. [٣]
٢١.امام على عليه السلام : در حالى كه در واقع از كمترين مال برخوردار هستيد ، در ظاهرْ بهترين حال را از خود نشان دهيد [٤] ، كه خداوند متعال ، بندگان با ايمانش را [ اين گونه ]نيكو ادب كرده است ، و آن بزرگ گوينده ، فرموده است : «شخص بى خبر ، آنان را از شدّت خويشتندارى ، توانگر مى پندارد . ايشان را از سيمايشان مى شناسى ، با اصرار [چيزى ]از مردم نمى خواهند» [٥] . [٦]
٢٢.المناقب ـ به نقل از اَنَس ـ : كنيزى ، با تقديم يك دسته گل ، حسن بن على عليه السلامبه تحيّت گفت . امام به او فرمود : «به خاطر خدا تو آزادى» . [ انس گويد:] علت اين كار او را جويا شدم ، فرمود : «خداى متعال ، اين گونه ما را ادب آموخته است ؛ چرا كه فرموده : «هر گاه به شما تحيّتى گفته
[١] . تفسير العيّاشى : ج ٢ ص ٤٣ ح ١٢٦ ، بحار الأنوار : ج ٩٦ ص ٨٤ ح ٤.[٢] . الكافى : ج ٤ ص ١٢ ح ١٢ ، تحف العقول: ص ٥٢ ، بحار الأنوار : ج ٧٧ ص ١٥٧ ح ١٣٥ .[٣] . شُعب الإيمان : ج ٥ ص ٢٥٩ ح ٦٥٩١ ، حلية الأولياء : ج ٦ ص ٣١٥ ، الفردوس : ج ١ ص ١٩١ ح ٧١٥ .[٤] . به تعبير ضرب المثل فارسى ، صورت خود را با سيلى سرخ نگه داريد .[٥] . بقره : آيه ٢٧٣ .[٦] . مطالب السؤول: ص ٥٥ ؛ بحار الأنوار : ج ٧٨ ص ٨ ح ٦٣.