فرهنگ نامه ادب - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥

امام صادق عليه السلام مى فرمايد :

.اگر دو روز از عمرت باقى مانده بود ، يك روزِ آن را به ادب و تربيت خود اختصاص بده تا از آن براى روز مردنت كمك بگيرى . [١]

ادبى كه براى زندگىِ پس از مرگ انسان سودمند است ، ادب در برخورد با خداست؛ يعنى تبلور ارزش هاى الهى ، در زندگى پيش از مرگ . هر چه اين ادب بيشتر شود ، انسان به فلسفه آفرينش خود نزديك تر مى گردد و از بركات آن در دنيا و آخرت ، بهره افزون ترى خواهد برد كه : «عِندَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْأَخِرَةِ ؛ [٢] در نزد خداست پاداش دنيا و آخرت» .

چهار . خاستگاه هاى ادب

جمع بندى نصوصى كه اشاره به خاستگاه ها و ريشه هاى ادب دارند ، بدين گونه است كه ادب ، دو ريشه اصلى دارد : يكى وراثت و ديگرى تربيت ، چنان كه در حديث نبوى آمده است :

.مردم [چونان] معدن هايند ، و رگ و ريشه اثر دارد ، [٣] ، و ادبِ بد ، مانند رگ و ريشه بد است . [٤]

ريشه وراثت ، هر دو به خانواده باز مى گردند . در حديث علوى مى خوانيم :

.هر گاه اصل و ريشه مرد ، ارجمند باشد ، در غياب و حضورْ ارجمند است . [٥]