... آورده و صاحب كتاب ذكر كرده كه اين حديث به جميع ابواب و فصول فروع ... به ترجمه اين حديث هدايت تأسيس پرداخته ... به نام عين العيون مسمى گردانيد». شيوه اين شرح چنين است كه نخست چند سطر از حديث را مى آورد و با علامت «ش» ـ كه نشان شرح است ـ آن را شرح مى كند. آغاز: تبجيل سپاس تقدس اساس تقديس ثناى تسبيح و تهليل انبيا.

نسخه ها:

١١٩٥٢ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: ٢٧٧٤ ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله سوم مجموعه ، «صفحه٢٣ ـ ١٠٦» ٤٢ برگ [فهرست مجلس: ٩/ ٢١٥].

٢١١٤ . عينية الوجود (دائرة الوجود ، شرح حديث من عرف نفسه عرف ربه)(عربى)

از: عبد اللّه بن مسعود حسينى بليانى ، اوحد الدين (م ٦٨٦ ق)

شرحى عرفانى بر حديث «من عرف نفسه فقد عرف ربه» است. بليانى به شيوه عارفان به شرح حديث مى پردازد و بر وحدت حقيقت وجود و نفى وجود از كل اشيا تأكيد مى كند و در پايان درباره حقيقت عشق و اختلاف آن با شوق ، سخن مى گويد و رساله را با رسم دايره «طريق السير فى الوجود» به پايان مى برد. آغاز: الحمد للّه الذى لم يكن قبل وحدانيته قبل إلا و القبل هو.

نسخه ها:

١١٩٥٣ / ١ . تهران ، ملك: ٥٤٧ ، آغاز: برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، ١٠٤٩ق ، رساله هفتم مجموعه ، «صفحه١٩٨ ـ ٢٣١» ١٧ برگ [فهرست ملك: ٥ / ٦٧]. ١١٩٥٤ / ٢ . قم ، مرعشى: ٦٨٦٩ ، آغاز: برابر نمونه ، نستعليق ، رجب على ، ١٠٨٤ق ، رساله دوم مجموعه ، «٤٨پ ـ ٥٩پ» ١٢ برگ [فهرست مرعشى: ١٨ / ٦٢]. ١١٩٥٥ / ٣ . تهران ، عبد العظيم قريب گركانى: ١٨٨ ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، ١٢٥٧ق ، رساله هشتم مجموعه [نشريه نسخه هاى خطى: ٥ / ٦٤٨].