احکام خانواده - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ١١٢ - احتضار و مرگ
٦. مشخص كردن مطالبات و ...: اگر مالى پيش كسى دارد يا در جايى پنهان كرده است كه ورثه نمىدانند، چنانچه به واسطه ندانستن، حقشان از بين برود، بايد به آنان اطلاع دهد. [١]
٧. تعيين قيّم: لازم نيست براى بچههاى صغير خود قيم و سر پرست معين كند، ولى در صورتى كه بدون قيم مالشان از بين مىرود، يا خودشان ضايع مىشوند، بايد براى آنان قيم امينى معين نمايد. [٢]
احتضار و مرگ
منظور از احتضار حالت جان دادن است. مسلمانى كه در حال جان دادن است، مرد باشد يا زن، بزرگ باشد يا كوچك احكامى داردكه عبارتنداز:
١. رو به قبله قرار دادن: بايد او را به پشت بخوابانند به طورى كه كف پاهايش به طرف قبله باشد. رو به قبله كردن محتضر بر هر مسلمان واجب است و اجازه گرفتن از ولىّ او لازم نيست. [٣]
٢. تلقين: مستحب است شهادتين، اقرار به دوازده امام ٧ و ساير عقايد حقّه را طورى به او تلقين كنند كه بفهمد و نيز مستحب است چيزهايى را كه گفته شد تا وقت مرگ تكرار كنند.
همچنين مستحب است دعاهاى زير را طورى به محتضر تلقين كنند كه بفهمد:
الَّلهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الْكَثيرَ مِنْ مَعاصيكَ وَاقْبَلْ مِنّىِ الْيَسيَر مِنْ طاعَتِكَ يا مَنْ يَقْبَلُ الْيَسيرَ وَ يَعْفُو عَنِ الْكَثيِر اقْبَلْ مِنّى الْيَسيرَ وَاعْفُ عَنّى الْكَثيرَ انَّكَ انْتَ الْعَفُوُّ الْغَفُورُ اللَّهُمَّ ارْحَمْنى فَانَّكَ رَحيمٌ. [٤]
٣. انتقال محتضر به جايى كه نماز مىخوانده: مستحب است كسى را كه سخت جان مىدهد، اگر ناراحت نمىشود به جايى كه نماز مىخواند ببرند. [٥]
[١] همان، مسأله ٢٧٠٣.
[٢] همان.
[٣] همان، مسأله ٥٣٣ و ٥٣٥.
[٤] همان، مسأله ٥٣٦ ـ ٥٣٧.
[٥] توضِیح المسائل، مسأله ٥٣٨.