دشمن در اثر غبار آن، چشمان نيروى دشمن نابينا مى گشت. «١» و- نفت دريايى: اين نفت ويژه به آتش كشيدن كشتيها بود واز چسب، گوگرد و موادّ گوناگون ديگر كه بسيار آتش زابود تشكيل مى شد، آتشى كه از اين نفت در برخورد با آب دريا به وجود مى آمد به هيچ وجه خاموش نمى شد، «٢» نفت به وسيله جنگ افزارى مسى و يا آهنين كه به نفت پرتاب كن معروف بود، پرتاب مى شد و چه بسيار نفت اندازها كه نفت را با تير و كمان و پيكان و گاهى با منجنيق پرتاب مى كردند. «٣» ز منجنيق ها و ارّابه ها: اين ا تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج‌١) ١٤٠ ٤ - نمودهايى ازمراسم جشن ص : ١٣٦ بزار براى پرتاب سنگ هاى بزرگ و دندانه دار به كار برده مى شد، بدينگونه كه پس از گذاشتن سنگ بر سطح و كف آن، به وسيله فشار دادن لولا، آن را به سوى هدفى كه مى خواستند پرتاب مى كردند و گاهى از منجنيق‌ها و ارّابه ها براى پرتاب نفت و يا ظرف روغن زيتون جوش آمده و يا قلفونيه (صمغ درخت كاج) استفاده مى‌كردند. «٤» ارّابه جنگى، ابزارى شبيه منجنيق امّا از نظر حجم كوچكتر از آن بوده است، اين وسيله همچنين براى پرتاب سنگ و تير و ديگ هاى نفت به كار گرفته مى شد. «٥» دريا نوردان به هنگام جنگ دريايى، به زره هاى بلند و زره هايى كه زير كلاه خود بر سر مى گذارند و صورت را مى پوشاند «٦» و «كز اغندات» داخل زره كه پوشيده از ديبا بود و زره هاى آستر دار طلايى، «٧» مسلح مى شدند و براى حفظ و نگهدارى خود از