تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج1) - عبادی، احمد مختار - الصفحة ١٢٤
ابو على حسن المهذّب بن زبير، شاعر آسوانى مصر، پيروزى ناوگان مصر را بر ناوگان صليبىها در درياى طرابلس شام درعصر صالح طلايع بن رزّيك، چنين توصيف كرده است:
«به هنگام نبرد، ناوگانى آمد كه در روز گار مثل و مانند نداشت، من شيفته كشتيهاى تند روى هستم كه دشمن كوب است و دشمنان با آن سرخصومت دارند.
دررنگ مانند كلاغها هستندولى كار عقابهاى وحشى را انجام مىدهند، جنگ افزار فراوانى بر آن بار كردهاى و به جاى طناب، از نيره استفاده كرده است، پراز اسير از فرزندان دشمن به سوى توآمد، و اسيران آنها ازناحيه گردن به هم بسته شده بودند.» «١» ب- حراقهها (آتش افكنها): كشتيهاى جنگى بودند كه همانگونه كه ازنامش پيداست، كشتيهاى دشمن را به وسيله نفت به آتش مىكشيد «٢» و از نظر اهمّيّت، در درجه بعد از غراب قرار دارد، فاطميان ازتعداد زيادى از اين نوع كشتيها برخوردار بودند، زيراآنها را از اغلبىها به ارث برده بودند «٣» و آنها را در نبرد قلوريه و در جنگهاى خود بر ضدّ بيزانسىها بكار گرفتند، اين كشتيها به تعداد نزديك به يك صد پارو مجهّز بودند، «٤» ابوعبداللّه بن حدّاد شاعر اندلسى در وصف آنها مىگويد:
«پاروى مژگان دارى كه مىگريد و گريه او دنباله دارد چشمههايى از نفت سفيد بر فراز آن است كه آتش است و هر كس به سوى آن بيايد خاكستر مىشود» «٥»