نهضت انتظار(2) سطح(1) - آخوندی، مصطفی - الصفحة ١٩
درس دوم: ويژگيهاى خليفة اللّهى مفهوم خلافت خلافت به معنا جانشين ديگرى شدن. خليفه كسى است كه پس از مستخلف عنه ظهور پيدا مىكند، يعنى در خَلْف و وراى او قرار مىگيرد. خليفة اللَّه يعنى جانشين خداوند، خداوندى كه به همه چيز محيط و حاضر و ناظر است، غيبى ندارد تا خليفه او جاى او را پر كند. پس خلافت انسان از خدا چگونه تصوير مىشود؟
پاسخ اين كه خلافت در اينجا به معناى تفويض امور به انسان، يا رسيدن انسان به مقام الوهيت و يا شركت با خداوند در انجام امور نيست؛ زيرا چنين اعتقادى به حكم عقل و نقل مردود است و در باره خدا راه ندارد، بلكه منظور از «خليفة اللّهى» آن است كه انسان به مقام مظهريت حق برسد و بتواند صفات الهى را در وجود خويش جلوه گر سازد و فعل حق به دست او جارى شود. به عبارتى او «يد اللَّه» شود و امور الهى از مجراى وجود او جريان يابند و «عين اللَّه» گردد و با ديد الهى حقايق را ببيند و «١» خليفة اللّهى در قرآن قرآن كريم در آياتى از جمله، آيات ذيل، به موضوع خليفة اللهى اشاره دارد:
وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا