کشف الغمة ت و شرح زوارهای - اربلی، علی بن عیسی - الصفحة ٥
إنشاء خدمت كرد پس از آن در دولت يهود بازارش سست شد و أصحاب دولت را رغبت در صنعت او نبود و باز پس از زوال دولت آنان بمقام پيش بازگشت و بعزت زيست تا بسال ٦٩٢ درگذشت.
او مردى با تجمل و حشمت و بسيار نيكومنش و پسنديدهخوى بود و مذهب شيعه داشت، پدرش والى اربل بود و صاحب ترجمه را تاليفاتى است در ادب مانند مقامات أربع و رسالة الطيف مشهور و غير آن و چون از دنيا گذشت مال بسيار بجاى گذاشت نزديك دو ميليون درم كه فرزندش أبو الفتح آنرا بباد داد و به بيچارگى از دنيا رفت انتهى.
و ابن شاكر تاريخ تولد و مدت عمر وى را ياد نكرد اما قطعاتى از اشعار وى آورده است از جمله.
|
غزال النقا لو لا ثناياك و اللمى |
لما بتّ صبّا مستها ما متيّما |
|
|
و لو لا معان فيك او جبن صبوتى |
لما كنت من بعد الثمانين مغرما |
|
و از اين معلوم ميگردد كه او در حدود هشتاد سال عمر يافته است.
و اينكه ابن شاكر گويد در دولت يهود- ا ه مراد وى مدت دولت سعد الدولة يهودى موصلى است كه در زمان ارعون خان وزارت يافت و مسلمانان را آزار بسيار كرد و ارغون بدين وثنيت متعصب بود و سلطنت او از ٦٨٣ بود تا ٦٩٠ و سعد الدولة را امراى مغول در آخر صفر ٦٩٠ كشتند و ارغون در ٦ ربيع الأوّل همان سال وفات يافت و أيّام دولت سعد الدولة دو سال بيش نبود و او طبيبى بود در موصل چون ارغون را معالجه كرد منظور نظر او گشت و او برسم جهودان در جمع و حفظ اموال مداقه بسيار ميكرد و برخلاف سلف خود شمس الدين صاحب ديوان أبواب برّ و عطا و صلات را مسدود كرد و بازار علم و فضل بعهد او كاسد شد نظير دولت نصارى بعهد ما و شرح قضايا و اخبار او در تواريخ مضبوط است.
و اينكه ابن شاكر گويد او در زمان صاحب علاء الدين ببغداد آمد. مقصود او خواجه علاء الدين معروف به عطا ملك جوينى برادر شمس الدين صاحب ديوان است و او در عهد سلطنت اباقا خان فرمانفرماى عراق بود و دار الخلافة سپرده او، و ذكر او در كتب تاريخ و ادب بسيار آمده است چنانكه در صفحه ٥٩ از جلد اول تاريخ وصاف است: چون مسند وزارت بوجود دانشپژوه او مشرف شد (يعنى صاحب شمس الدين جوينى) بحكم يرليغ ممالك بغداد و اعمال كه مقر دار خلافت و مستقر سرير امامت بود بر صاحب علاء الدين مقرر گشت معطى القوس باريها و واضع الهنا موضع