مراحل آن دو، امكان پذير نيست و آنچه متأخّر است، اوّلًا، تحقيق مستقل و بررسى روشمند ريشه‌هاى انديشه اصولى از تحقيق مباحث فقهى تطبيقى است و ثانياً، نامگذارى اين تحقيق به دانش اصول، امرى متأخّر از فقه است، اما بذر و ريشه انديشه اصول، همزمان با تاريخ پيدايش علم فقه، وجود داشته است.

٥. اختلاف مجتهدان در فتاوا از اختلاف آنها در دو مرحله سرچشمه مى‌گيرد: مرحله نخست، اختلاف در تعيين نظريات كلان و قواعد مشترك در اصول و مرحله دوم، اختلاف در تطبيق اين نظريات و قواعد بر عناصر و مصاديق خاص آنها در فقه كه ريشه‌هاى اين اختلاف به طور مبسوط بيان شد.

٦. نسبت پراكندگى وجود احكام واقعى در مجموعه اجتهادات مجتهدان به حسب اختلاف ابواب و مسائل فقه، متفاوت است؛ همان گونه كه اين نسبت به حسب اختلاف مجتهدان نيز مختلف است و در همه مجتهدان از نسبت يكسان برخوردار نيست.