سر دلبرى، پژوهشى پيرامون راه كارهاى كسب محبوبيت - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ٥٦ - ٤ بخشندگى
نشانشان مىداد و آنان را از ثبت و ضبط شدن نيك و رفتار توسط فرشتگان الهى، باخبر مىكرد. سپس از همه آنان به اميد عفو و بخشش الهى در مىگذشت و از آنان نيز بخشش مىطلبيد و در پايان، با پرداخت مبلغ قابل توجّهى كه بتوانند زندگى خود را اداره كنند، آزادشان مىكرد.[١] بزرگوارى امام زين العابدين (ع) در كنار سخاوت ايشان به اندازهاى بود كه او را نزد مؤمنان، محبوب و نزد دشمنان، قابل احترام ساخته بود و دوست و دشمن در برابرش فروتن بودند.[٢]
٤. بخشندگى
در آموزههاى عقلانى و وحيانى، فضايل اخلاق اجتماعى، از جايگاه بلندى برخوردار است. از جمله اين صفات اخلاق انسانى مىتوان به صفت بخشندگى اشاره كرد. اين صفت اخلاقى انسان، موجب مىشود كه ارتباط انسانى، از استحكام و استوارىِ بيشتر و بهترى برخوردار شود. در قرآن كريم، بخشندگى در اشكال گوناگونى چون: احسان، ايثار، عفو، بخشش، گذشت، انفاق، اطعام و مانند آن، ياد شده است. مقام انسان از منظر قرآن، مقام خلافت الهى است. اين مقام، با تخلّق به اخلاق نيك و رنگ خدايى گرفتن انسان به دست مىآيد و با رحمت و مودّت و بخشش و سخاوت به ديگران كاملتر مىشود. در ميان فضايل اخلاقى، سخاوت و بخشش مادى، يكى از مهمترين عوامل كسب محبّت اطرافيان و تحكيم روابط دوستى و برادرى است؛ همان گونه كه بُخل و خساست، دافعه مهمى به
[١]. ر. ك: تحليلى از زندگامى امام سجاد: ج ١ ص ٣٢٣- ٣٢٤.
[٢]. ر. ك: حضرت سجاد: ص ٨٩- ٩١ ..