حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى - خراسانى، محمدهاشم - الصفحة ٦٠ - مسأله- كيفيت وارثيت از دو طرف

مهدوم عليه حكم مى‌شود به توارث و در غير اين دو محتمل است [١] رجوع به قرعه و احوط تصالح و تراضى است.

و بدان كه‌ در حكم غرقى است غرق شدن در آب مضاف و در مايعات و فرو رفتن در گل و بالوعه و نحو اينها و در حكم مهدوم عليه است انهدام كسوه انكسار شاخه درخت و وقوع خيمه و خانه مويى بر سر انسان.

مسأله- كيفيت وارثيت از دو طرف‌

به اين نحوه است كه فرض مى‌شود حيات هر يك بعد از فوت ديگرى و از تركه حال الفوت آن ديگرى به وارث مى‌دهند لكن از غير آن مالى كه از ديگرى ارث برده و اما در خصوص آن مالى كه از ديگرى ارث برده توارثى نيست وارث هر يك را به وارث حى او مى‌دهند مثلًا پدر و پسرى در زير هوار تلف شده‌اند و معلوم است [٢] موتشان مقارن يكديگر نبوده و علم به تاريخ فوت احدهما المعين هم نيست كه در اين صورت قطعاً بينشان توارث خواهد بود و تركه پدر هزار تومان بوده و تركه پسر ششصد تومان و وارث پدر مهدوم عليه منحصر بود به همين پسر و يك دختر و وارث پسر

[١] و محتمل است كه حكم غرقى و مهدوم عليه را داشته باشد و اين احتمال اقوى است در صورتى كه تقدم و تأخر و مقارنه مجهول باشد چنانچه در غرقى و مهدوم عليه نيز چنين است و اما در صورتى كه تقدم يكى بر ديگرى معلوم باشد لكن معلوم نباشد كدام يك مقدم است اقوى قرعه است چه در غرقى و مهدوم عليه و چه در غير آنها و اين حكم و حكم متقدم جارى است در جايى كه بدون سبب هم فوت شده باشد و به اجل طبيعى باشد لكن احتياط در اين موارد خصوصاً در فرض اخير بسيار مطلوب است.

[٢] در صورتى كه معلوم باشد عدم مقارنت و متقدم و متأخر مجهول باشد و علم به تاريخ نباشد اقوى جريان قرعه است چنانچه گذشت پس بايد فرض شود عدم علم به مقارنت نيز.