حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى - خراسانى، محمدهاشم - الصفحة ١٣٠ - مسأله ٣- اگر بعضى از وراث فعلى ميت خنثى باشند

پس اگر خنثى غير مشكل است يعنى مى‌توان به يكى از مرجحات فهميد كه مرد است يا زن بر طبق آن مرجح حكم مى‌شود چه مرجحات منصوصه باشد يا غير منصوصه بشرط آن كه مفيد اطمينان باشد و مرجحات منصوصه زياد است:

اول‌ بول كردن از احد المنفذين دائماً أو غالباً [١] كه اگر بول نمود از ذكر ميراث ذكور مى‌برد و اگر بول نمود از فرج ميراث اناث مى‌برد. دوم‌ سبق بول از احد المنفذين دائماً أو غالباً بر فرضى كه از هر دو بول كند سوم‌ انقطاع [٢] بول از احد المنفذين بعد از ديگرى دائماً أو غالباً كه اگر از ذكر سبق بول شد يا آخر بول از ذكر منقطع شد بر فرضى كه در ابتداء از هر دو مبادرت نمايد مرد است و اگر از فرج بول سبقت مى‌گيرد يا آخر از او منقطع مى‌شود زن است‌ چهارم‌ به شمردن استخوانهاى دو پهلو پس اگر مختلف [٣] بود مرد است و اگر متفق بود زن است‌ و اما مرجحات غير منصوصه از قبيل انبات لحيه و رؤيت خون و غير اينها پس اگر مفيد علم يا اطمينان باشد حكم مى‌شود بر طبق آن و اگر علائم منصوصه نباشد و علائم غير منصوصه هم مفيد علم يا اطمينان نباشد پس آن خنثى مشكل است و اقوى آن است كه حكم شود در آن به اين كه نصف از نصيب مرد به او داده شود و نصف از نصيب زن. و هر گاه‌

[١] به طورى كه ديگرى نادر كالمعدوم باشد و الا محل اشكال است و همين طور در سبق و انقطاع.

[٢] اين علامت در صورت فقدان علامت دوم است يعنى اول اعتبار به سبق است و اگر نبود اعتبار به بتأخر انقطاع است اگر چه علامت بودن تأخر انقطاع مشكل است و احتياط ترك نشود.

[٣] به اين معنى كه پهلوى راست اضلاعش بيشتر بود از چپ.