[١]. تغیر و تبدّل یکی از واضح‌ترین و مسلّم ترین حقایق این جهان است. جهان، ثابت و ساکن و جامد نیست. پدیده‌های جهان عوض می‌شوند و اشیاء از حالی به حالی دیگر، از وضعی به وضع دیگر و از کیفیتی به کیفیت دیگر در می‌آیند. یک باغبان با تجربه می‌داند دانه‌ای که به زمین می‌کارد تدریجا چه تغیراتی پیدا می‌کند و چه تحولاتی می‌یابد و چه شرایطی باید برای این کار رعایت شود. بسیاری از علوم بشر تحقیق در همین تغیرها و تبدّلهاست و قوانین همین تغیر و تبدّلها را کشف می‌کنند.

فلسفه نیز که با دیدی دیگر و ابزاری دیگر اشیاء را مورد مطالعه قرار می‌دهد تغیرات و تبدّلات طبیعت را بررسی می‌کند اما آنچه مورد توجه فلسفه است با آنچه مورد توجه علوم است متفاوت است. آنچه مورد توجه فلسفه است طبق خاصیت مطالعات فلسفی، جنبه کلی و عمومی دارد، نه به معنی اینکه آنچه علوم کشف کرده‌اند فلسفه یک کاسه می‌کند و تحت یک ضابط کلی در می‌آورد بلکه به معنی اینکه «دید» فلسفی «دید» دیگر و از زاویه دیگر است و همیشه آن زاویه‌ای که فلسفه از آن زاویه‌