اسرار عقب ماندگى شرق - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢ - زادگاه اصلى تمدّن

عصر (تاريخ) گذارند.

توضيح اين كه: «تمدن» را اگر به معناى زندگى شهرى، و احداث واحدهاى بزرگ اجتماعى به نام‌ «شهر» با پديده‌ها و آثار گوناگون آن بدانيم (همانطور كه از لفظ تمدّن و ماده اصلى آن يعنى مدينه بر مى‌آيد) طبق گواه مورّخان شرق و غرب نخستين آثار «شهر» در شرق‌ پيدا شد و زمان پيدايش آن را شش تا هفت هزار سال پيش تخمين زده‌اند.

و اگر آغاز تمدّن را از زمانى بدانيم كه‌ «خط» اختراع گرديد و انسان توانست شرح سرگذشت خود را براى آيندگان به يادگار بگذارد، آن نيز چنان كه خواهيم ديد نخستين بار در مشرق زمين به وجود آمد و اتفاقاً زمان‌ «پيدايش خط» را هم مقارن‌ «پيدايش شهر» يعنى ميان شش تا هفت هزار سال پيش مى‌دانند اكنون با در نظر گرفتن اين حقايق بايد ببينيم زادگاه اصلى تمدّن كدام يك از نقاط كشورهاى شرقى بوده است.

زادگاه اصلى تمدّن‌

درست به نقشه «آسيا» و «آفريقا» دقّت كنيد، مسير رودهاى «دجله» و «فرات» و «نيل» و قسمت شرقى‌ سواحل‌