اسرار عقب ماندگى شرق - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨ - اما انسان
قبل از تاريخ است با كشف فلز محكم و پر مقاومتى به نام آهن آغاز مىگردد، و قيافه زندگى انسان به كلى دگرگون مىشود و كم كم براى شروع دوران «تاريخ» خود آمادگى پيدا مىكند.
در اين جا نكته قابل توجهى وجود دارد و آن اين كه: اعصار مزبور در تمام نقاط جهان همزمان با يكديگر «شروع» و «پايان» نيافتهاند، بلكه بعضى از نقاط جهان «عصر آهن» را طى مىكردند در حالى كه همان زمان نقاط ديگرى «عصر حجر» را.
در اين بين، بنا به گواهى مورّخان شرق و غرب هنگامى كه بسيارى از نقاط مشرق زمين بعصر آهن رسيده بودند اروپاييها در عصر حجر زندگى مىكردند.
بد نيست اين سخن را از زبان نويسندگان تاريخ تمدّن غرب بشنويم.
در كتابى كه به نام «تاريخ تمدّن غرب و مبانى آن در شرق» زير نظر سه تن از اساتيد برجسته دانشگاههاى امريكا نوشته شده چنين مىخوانيم:
«اكنون اين طور به نظر مىرسد كه در بعضى از