معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٣٦ - روشهاي محترمانهي برخورد با بيخوابي! - اشتیاقی محسن
روشهاي محترمانهي برخورد با بيخوابي!
اشتیاقی محسن
بيخوابي يکي از مشکلاتي است که در پارهاي اوقات، باعث بروز اختلال در زندگي افراد ميشود. يک خواب خوب و به اندازه، ميتواند تأثير زيادي در بازدهي و موفقيت آدميزاد داشته باشد. خوشبختانه، بيشتر جوانان اين مرز و بوم، به اندازهي کافي و وافي ميخورند و ميخوابند و بابت اين دسته از موارد، مشکل چنداني ندارند. عدهي قليلي از آنها معتقدند که: «بخور و بخواب کارمونه، خدا نگهدارمونه!» اما اگر به فرض محال، باشند برخي که با بيخوابي دست به گريباناند، کافي است صد بار اين مطلب را بخوانند، خودبهخود خوابشان ميگيرد. بنا داريم در اين نوبت، به برخي از روشهاي مفيد علمي و عملي برخورد محترمانه با بيخوابي اشاره کنيم:
١- تا زماني که خوابتان نگرفته به رختخواب نرويد: در اصل، سادهترين کار همين است. درست مثل اين است که آدمي که- گلاب به رويتان- احتياج به دستشويي و دست به آب ندارد، برود داخل دستشويي و هي با خودش کلنجار برود تا از کوره در برود! فلذا به طور مشابه وقتي آدميزاد خوابش نميآيد، نبايستي برود زير پتو! بايد مثل بچهي آدم بنشيند يا پا شود و کارهايش را انجام دهد و کار امروز را به فردا نيندازد؛ بنابراين، هرگاه به رختخواب رفتيد و تا ٢٠ دقيقه بعد خوابتان نبرد، بدون هر گونه سر و صداي خارج از سازمان، از جايتان برخيزيد و يک کار مثبت انجام دهيد تا دوباره خوابتان بگيرد. ميتوانيد برويد سراغ کامپيوتر شخصيتان و زور بزنيد، بلکه بتوانيد چيز به دردبخوري بنويسيد! حتي شده در مورد برخورد محترمانه با بيخوابي!
٢- محيط اتاق خواب را ساکت و تاريک نگه داريد: بهترين کار اين است که وقتي از خدمت مقدس سربازي ترخيص شديد، پتوهاي سربازي مربوطه را دم دست بگذاريد. پتوي سياه، بهترين وسيلهي تاريککنندهي اتاق خواب است. آنها را با کمک چند ميخ پدر و مادردار، بزنيد به چارچوب پنجره تا جلوي نورها و صداهاي مزاحم را بگيرند. به اين شکل، هم کانون خانه و خانواده را گرمتر ميکنيد و هم آن پتوهاي خاطرهانگيز را هميشه جلوي چشم داريد و اجازه ميدهيد که خاطرات شيرين گذشته، چپ و راست از جلوي چشمان مبارکتان رژه بروند. آنقدر رژه بروند تا چشمتان سياهي رفته و خوابتان بگيرد. از چشمبند و گوشبند بپرهيزيد که سوسولبازي است! ضمناً اگر فرد ديگري با شما در اتاق خواب، شريک هستند، تلاش کنيد تا با آنها يک تفاهمنامه امضا کنيد و حتماً در آن، به ساکت خوابيدن و پايين آوردن ولوم خروپف و خرناس مؤکداً و مکرراً اشاره کنيد. از راه دادن هرگونه بچهي زرزرو و همسر غرغرو و خُرخُرو به اتاق خواب خود، بپرهيزيد. اگر متعلقين سر اين موضوع کوتاه نيامدند و صدايشان را پايين نياوردند، مؤثرترين راهکار اين است که برويد دادگاه و از شر همديگر خلاص شويد! فقط ميماند مشکل مهريه، که آن را هم خودتان يک کاريش بکنيد. ما قرار است مشکل بيخوابي شما را برطرف کنيم. بقيهي مشکلاتتان به ما ربطي ندارد!
٣- اگر هنگام شب از خواب پريديد و ديگر نتوانستيد بخوابيد، آرام و ريلکس باقي بمانيد: خواب ديديد؟ خير است. صبور باشيد. از دو حال خارج نيست: يا خواب بد ديدهايد که نترسيد. ما هم با اين يال و کوپالمان خوابهاي بد ميبينيم. بهترين کار اين است که چهارقُل بخوانيد. ضمناً ميتوانيد به توصيهي حافظ: «و ان يکاد بخوانيد و بر فراز کنيد.» يعني به نرمي و آرامي از جايتان برخيزيد، درِ اتاق خواب را باز کنيد و به محلي برويد که يک ليوان آب خوش پيدا بشود. يک جرعه آب ولرم بنوشيد و به محل استقرارتان بازگرديد. فراموش نکنيد که در اتاق را ببنديد و از پشت، سهقفلهاش کنيد. اگر هم خواب خوش ديده بوديد که بايد جنبه داشته باشيد. زياد پشتک و وارو نزنيد. صبر کنيد تا فردا و ببينيد چه ميشود. آنطور که از شواهد و قراين برميآيد، زمان حافظ -عليهالرحمه- نيز، اينطور اوقات هم بد نبود. نامبرده در جايي ميفرمايد: «ديدم به خواب خوشکه به دستم پياله بود... تعبير رفت و کار به دولت حواله بود». حالا اينکه در آن زمان دولت، چه گلي به سر ملت ميزده، بماند! خدا را شکر که در حال حاضر دولت محترم، حسابي هواي مردم را دارد و چپ و راست، وقتي مردم در خواب ناز تشريف دارند، چپ و راستشان ميکند و تا ميتواند به حسابشان يارانهي نقدي ميريزد؛ فلذا، زياد عجله نکنيد. آرام باشيد و هي غلت و واغلت نزنيد. سر و صداي تخت را هم درنياوريد. صبر پيشه کنيد و مطمئن باشيد که يک خواب آرام به سراغتان خواهد آمد.
٤- خنده، روش قدرتمندي براي تخليهي استرس و اضطراب است: تماشاي فيلمهاي خندهدار و مطالعهي مطالب طنزآميز، ميتواند شما را سرحال آورده و مشکلاتتان را از ذهنتان پاک کند. از همين مطلبي که داريد ميخوانيد، شروع کنيد. شبي سه- چهار مرتبه همين مطلب را بخوانيد تا خوب حفظ شويد. قول ميدهم هر وقت چشمتان به اين مطلب خورد، خوابتان بگيرد!
٥- سعي کنيد در طول روز، خودتان را حسابي خسته کنيد: کساني که در طول روز کاري نميکنند و کالري نميسوزانند، شب که ميشود به مشکل بيخوابي دچار ميشوند. آدم ميماند که به اينطور آدمها چه بگويد. خجالت هم خوب چيزي است. خوب مثل بقيهي مردم زحمتکش، کار کنيد تا شبرو سر راحت بر بالش بگذاريد. برخي از افراد بيجنبه و بيادب ميگويند: کار مال تراکتور است. خدا بيامرزد آن را که فرمود: «برو کار ميکن، نگو چيست کار... که سرمايهي جاودانيست کار.» کار جوهر آدميزاد است. اگر هم از کار افتاده و بازنشسته هستيد، بالأخره يک کاري براي خودتان جور کنيد. کار نشد، برويد پيادهروي! نرمش و ورزش کنيد. خلاصه اوقات فراغتتان را به بطالت و چرت زدن سپري نکنيد. خودتان را خسته کنيد، تا شب بتوانيد راحت و آسوده بخوابيد.
٦- از تماشا و مطالعهي چيزهاي تنشآور بپرهيزيد: اغلب افراد دوست دارند پيش از آنکه به خواب روند، مطالعه کرده يا تلويزيون تماشا کنند. بدانيد و آگاه باشيد که به عقيدهي متخصصين: آنچه را که مطالعه و يا تماشا ميکنيد، در توانايي به خواب رفتن شما تأثير بهسزايي دارد. به جاي آنکه بنشينيد پاي برنامههاي تحريکآميز و فتنهبرانگيز ماهواره، بلند شويد يک نوکپا برويد روي بام و يک لگد محکم به ديش و ال.ان.بي مربوطه بزنيد تا حسابي حالش گرفته شود. ضمناً قبل از اقدام قاطع(!) نگاهي به دفترچهي تلفن بيندازيد و ببينيد که شمارهي تلفن نصاب محترم را داشته باشيد. در غير اين صورت فردا به دردسر ميافتيد! نگوييد «چو فردا شود، فکر فردا کنيم.» از روي تجربه ميگويم! سر راه برگشت از بام هم، يک حالي به ديش همسايهها بدهيد. اينطوري، کمک شاياني هم به برادران نصاب ماهوارهي هميشه در صحنه کردهايد و هم باعث ميشويد که همسايههاي محترم، بگيرند بخوابند تا فردا، صبح عليالطلوع به کار و تلاش صادقانهي به خلق خدا بپردازند. از سوي ديگر، لازم است بدانيد که بيخوابي، داخلي و خارجي سرش نميشود و اين موضوع، شامل حال برخي برنامههاي پخش داخلي هم ميشود. توصيهي مؤکد ميکنم از تماشاي «هشدار براي کبري ١١» و امثالهم خودداري کنيد که آدرنالين خونتان بالا نرود. به جاي آن، بنشينيد يا دراز بکشيد و فيلم «بيخوابي» آلپاچينو را ببينيد. يک ليوان کاپوچينو هم بزنيد تو رگ و حالش را ببريد. قول ميدهم خوابتان بگيرد.
همين مقدار فعلاً کفايت ميکند. باقياش بماند براي بعد! خوب و آسوده بخوابيد که ما بيداريم!