معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٢٤ - بورس به زبان ساده - ابراهیمی بیتا
بورس به زبان ساده
ابراهیمی بیتا
بخش ششم
شايد يکي از اولين پرسشهايي که به ذهن هر سرمايهگذار تازهکاري ميرسد اين است که کدام سهام را بايد براي معامله انتخاب کنم؟ کدام سهام را بايد بخرم يا بفروشم و يا با معاملهي کدام سهام سود به دست ميآورم؟ بسياري از افراد به دنبال راهي جادويي يا توصيهاي نهايي از سوي افراد کهنهکار اين بازار هستند تا بتوانند يکشبه در اين بازار، معاملات پرسودي انجام بدهند. اما واقعيت اين است که اين بازار يک قانون جادويي ندارد، بلکه قواعد بسياري دارد که شما بايد براي سرمايهگذاري در بازار با آنها آشنا باشيد. بايد بدانيد که چه عواملي بر نرخهاي سهام، نقدشوندگي آن و روند کلي بازار تأثير ميگذارند و با بررسي دقيق آنها اقدام به معامله کنيد.
معاملهگران بازار سهام از دو روش براي تحليل بازار استفاده ميکنند که عبارتاند از: روش تکنيکال يا فني، و روش فاندامنتال يا بنيادي. بسياري از معاملهگران تنها يکي از اين روشها را انتخاب ميکنند و روش ديگر را ناديده ميگيرند، در حالي که استفادهي توأم از هر دو روش، شناخت بهتري از بازار به شما ميدهد و در نتيجه سودآوريتان را بيشتر تضمين ميکند.
روش تکنيکال يا فني در حقيقت مطالعه و بررسي حرکت قيمتهاست. معاملهگران در اين روش رفتارهاي گذشتهي نرخ را بررسي و بر اساس آن، رفتارهاي آيندهي نرخ را پيشبيني ميکنند. اين دسته از معاملهگران نمودارهايي براي روند نرخ ترسيم ميکنند و از شاخصها و نشانههاي فراواني مثل خط روند، نقطهي اوج، ميانگين ثابت و متحرک و... براي بررسيشان استفاده ميکنند و با اين ترتيب روندها و الگوهاي در حال شکلگيري را تشخيص ميدهند و براي معامله برنامهريزي ميکنند. ايرادي که طرفداران تحليل بنيادين به اين نوع تحليل ميگيرند اين است که اين گروه براي شرکتهاي تازهتأسيس هيچ الگو و روندي ندارند و نميتوانند وضعيت آنها را پيشبيني کنند و علاوه بر آن به عوامل خارجي که بر روند تغيير نرخها تأثير ميگذارد، توجه نميکنند.
تحليل بنيادي يا فاندامنتال عبارت است از بررسي همهجانبهي همهي متغيرهايي که بر سهام يک شرکت تأثير ميگذارند. در اين نوع تحليل، مسايل در ردههاي مختلف مورد بررسي قرار ميگيرند. مثلاً مسايل کلان مثل مسايل اجتماعي و اقتصادي که وضعيت عرضه و تقاضا را در بازار شکل ميدهند، مسايلي در سطح صنعت مثل وضعيت فعلي و دورنماي صنعت و مسايلي در سطح شرکت مثل سودآوري خود شرکت، در اين روش بررسي ميشوند. برخي از مسايل تأثيرگذار مثل جنگ يا بحران اقتصادي عموماً قابل پيشبيني و جلوگيري نيستند؛ ولي مسايل سطح صنعت و شرکت را ميتوان به خوبي بررسي کرد.
برخي از مؤلفههاي سطح شرکت که بايد بهعنوان يک سرمايهگذار با آنها آشنا باشيد و در معاملات خود آنها را در نظر بگيريد، عبارتاند از:
نسبت سودآوري يک شرکت: ميزان سودآوري شرکت در طول يک سال مالي كه هر چه بالاتر باشد، مطلوبتر است.
نسبت حاشيهي سود خالص: که سودآوري هر ريال فروش را پس از كسر هزينههاي عملياتي و مالي نشان ميدهد.
بازده مجموع داراييها: اين نسبت نشان ميدهد كه در مقابل هر ريال دارايي، چه مقدار سود خالص به دست آمده است و هر چه اين نسبت بالاتر باشد، از داراييها بهتر استفاده شده است و سود بالاتر خواهد بود.
نسبت P/E: يكي از فاکتورهاي پرطرفدار در تصميمگيري معاملاتي، استفاده از نسبت P/E است. اين نسبت از تقسيم قيمت روز بازار سهم (P:Price) بر سود هر سهم (E:Eps) به دست ميآيد. براي محاسبهي اين سهم بايد از Eps اعلام شده از سوي شركتها استفاده کرد.
براي بررسي وضعيت يک شرکت بايد علاوه بر فاکتورهاي بالا، به بسياري از مسايل ديگر نيز توجه داشت. يک بررسي دقيق و جامع از وضعيت شرکت، اطمينان لازم براي تصميمگيري در مورد معاملهي سهامِ آن را به شما ميدهد. البته در هنگام مقايسهي اين عوامل بين دو شرکت بايد توجه داشته باشيد که شرکتها متعلق به يک گروه صنعتي باشند و در عين حال، علت بالا يا پايينتر بودن نسبتهاي يک شرکت به شرکت ديگر را نيز بايد بدانيد.
طرفداران تحليل فني، عنوان ميکنند که بسياري از افراد به وضعيت نمودارها توجه دارند و بر مبناي آنها اقدام به معامله ميکنند و در تحليل بنيادي به اين امر که عامل شکلدهندهي بازار است توجهي نميشود.
اگر ميخواهيد سرمايهگذار فعال و موفقي باشيد، بهتر است که هر دو تحليل را به صورت مؤثر به کار بگيريد و از نتايج هر دوي آنها در تصميمگيريهايتان بهره ببريد تا ضريب اطمينان کار خود را به بالاترين ميزان برسانيد. بورس اوراق بهادار، بازاري است كه زنده است، جان دارد و هر روز بزرگتر ميشود، و شما هم براي موفقيت در اين بازار بايد هر روز دانش خود را افزايش دهيد تا بتوانيد همگام با بازار حرکت کنيد.