حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٤٦ - داوری داوران معصوم درحدوث و قِدَم «ما سویالله»
پاسخ: اولا: در خصوص تضعیفات شیعی باید گفت که اکثرا اجتهادی و مبتنی بر غلو و متأثر از دیدگاههای کلامی و نقد محتوایی است که گاهی خود تضعیفکنندگان پی به اشتباه خود برده و تغییر موضع دادهاند[٢٦٣].
به همین جهت در موارد متعدد، نه تنها معصوم ٧ در برابر این تضعیفات موضعگیری نموده است،[٢٦٤] برخی از خود رجالیین نیز مانند نجاشی[٢٦٥] و ابن غضائری[٢٦٦] که یکی دقیقترین و دیگری سختگیرترین دانشمند رجالی شیعه است، با نقد محتوایی با برخی از این تضعیفات مخالفت کردهاند[٢٦٧] حتی در مورد علی بن احمد ابوالقاسم کوفی، دو رجالیِ همعصر و دو شاگرد مکتب بغداد، یعنی نجاشی و شیخ طوسی< - اگر چه در فساد مذهبش در آخر عمر متفقاند، اما در خصوص کتابهایش - دو قضاوت جداگانه دارند؛ یکی معتقد است: «صنف کتبا کثیرة اکثرها علی الفساد»[٢٦٨] و دیگری معتقد است: «صنف کتبا کثیرة سدیدة».[٢٦٩]
بنابراین در خصوص این تضعیفاتِ اجتهادی، به نظر میرسد که حق با اندیشمندانی باشد که معتقدند: «اجتهاد هیچکس بر دیگری حجت نیست» و این که: «هیچ الزامی نیست که اگر شخصی دیگری را تضعیف کرد، درست رفته باشد».[٢٧٠]
ثانیا: با توجه به چند قرینه، وثوق و اطمینان عرفی به صدور روایتِ مذکور، از معصوم٧ تقویت میشود؛ از جمله:
١. دقت، نکتهسنجی و سختگیریِ شیخ صدوق( پرورشیافته مکتب قمیّون) در پذیرش روایت. حتی بنا بر آنچه در مقدمه المحاسن (به نقل «ابنادریس» در مستطرفات السرائر) [٢٧١] نقل شده، احمد بن محمد بن خالد نیز– به رغم اتهام به تساهل در گزینش
[٢٦٣]: محمد بن اورمة أبو جعفر القمى ذكره القميون و غمزوا عليه و رموه بالغلو، حتى دس عليه من يفتك به فوجدوه يصلى من أول الليل إلى آخره فتوقفوا عنه. رجال النجاشی، ش٨٩١
[٢٦٤] ر.ک: اختیار معرفة الرجال، ج٢، ص٨٢٠، ش١٠٢١
[٢٦٥] ر.ک: رجال النجاشی، ش٨٦ «عبدالله سعدی» و ش٦١٧ «ابوطالب انباری» و ش٦٦٩«علی بن محمد قاسانی» و ش٨٩١ «محمدبن اورمه»
[٢٦٦] ر.ک:رجال ابن غضايری، ش١٣٣ «محمد بن اورمه» و ش١٢ «احمدبن حسین بن سعید اهوازی»
[٢٦٧] برای آگاهی بیشتر؛ ر.ک: اختبار معرفة الرجال، ج٢، ش٩٤٨ و ش٩٥٣ و ش٩٥٤ «یونس بن عبدالرحمان»
[٢٦٨] رجال النجاشی، ش٦٩١
[٢٦٩] الفهرست للطوسی، ش٣٩٠
[٢٧٠] ر.ک: نیمسالنامه پژوهشی – اطلاعرسانی حدیثاندیشه [شماره ١٠-١١]، مقاله: گفتگو با استاد سید علی رضا حسینی (اعتبار سنجی احادیث شیعه: مبانی و زیر ساخت ها)، ص٤١و٤٢.
[٢٧١] «مستطرفات السرائر» ص٦٤٠ و ٦٤١.