حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٧ - سیّدبنطاووس و حوزههای گوناگون روایی
دیده است، چنگ میزند که امام صادق٧ فرمودهاند: «إنّ أفضل الدعاء ما جری علی لسانک».[٦٥] امّا مرز و گستره این انشای دعا تا کجاست؟ سید تا آنجا که جستوجو کردهایم و بر پایه سخن خودش، تنها در جایی به این روش روی میآورد که:
- یا دعاهای رسیده از معصومان: اندک و گزیده باشد و آن کار یا مناسبت نیز برای آدمی ارزشمند باشد؛
- و یا سید دعایی در آن موضوع نیافته باشد.[٦٦]
از این رو و با توجه به اینکه کمتر موضوعی است که در آن دعایی از معصوم٧ نرسیده باشد، و نیز بر اساس یک استقرا، حجم دعاهای انشاشده از زبان سیّد، در مقایسه با دعاهای رسیده از معصومان: بسیار اندک است.
٥. نقل از منابع اهلسنت
سید در حوزه آداب و دعاها و مستحبات، از روایتها یا منابع اهلسنت نیز بهره میگیرد؛ البته این بهرهگیری در همه کتابها به یک اندازه نیست. در برخی کتابها، مانند الإقبال شمار روایتهای اهلسنت کم و بیش چشمگیر است، ولی در برخی کتابها، همچون الدروع اینگونه روایتها اندک است. برای نمونه، سید در اقبال از کتاب دستورالمذکّرین محمد بن ابیبکر مدینی[٦٧] به مقدار قابل توجهی گزارش میکند.[٦٨] در این گستره، سید از راویان شناختهشدة سنّی – با واسطه منابع خود که معمولاً سنیاند – گزارش کرده است.[٦٩]
٦. روشنکردن معانی دعاها و بسندهنکردن به گزارش
سید در موارد قابل توجه، به گزارش احادیث مستحبات و آداب و دعاها بسنده نمیکند و معمولاً توضیحاتی برای روشنشدن معنای احادیث فراز میآورد. گرچه ممکن است، حجم این توضیحات در مقایسه با حجم دعاها و آداب گزارششده
[٦٥]. الأمان، ص١٩.
[٦٦]. همان.
[٦٧]. درباره هویت سنّی وی ر.ک: به هدیةالعارفین، ج ٢، ص١٠٠.
.[٦٨] الإقبال (چ قیومی)، ج١، ص١٥٥ و ج٢، ص١٤، ١٥، ١٧، ٢١ و... .
[٦٩]. برای نمونه: روایتهایی از اُنسبن مالک: الإقبال (چ قیومی)، ج٢، ص٢٠؛ الأمان، ص١١٨؛ المجتنی، ص٩٤؛ جمالالأسبوع، ص٥٥، ٦٠ و...؛ ابوهریرة: جمالالأسبوع، ص٩٤؛ روایتهای منابع سنی از ابنعباس: الإقبال (چ قیومی)، ج١، ص١٥٣و ج٣، ص٤٥، ٤٦ و ١٩٩؛ المجتنی، ص٨٩ و... .