غروب خورشيد فقاهت - اسلامى، غلامرضا - الصفحة ٧
١- اشاره به آيه ٥٦ سورهء الذّاريات: { «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ» }
يعنى من جنّ و انسانها را نيافريدم مگر براى اين كه مرا عبد باشند و اطاعت كنند.
٢- اشاره به آيه ١١ سورهء مجادله: { «يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ.وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ» }
يعنى خداوند ايمانآورندگان و صاحبان از علم را به درجاتى (از مقامات) بالا خواهد برد.
٣- اشاره به حديثى است بدين مضمون: (قال الرسول (صلّى الله عليه و آله و
سلّم): علماء امّتى كانبياء بنى اسرائيل) يعنى پيامبر.(صلى الله عليه وآله و
سلم).فرمود: علماى امّت من همانند انبياء بنى اسرائيل هستند.
٤- جملهاى است مشهور بدين عبارت كه : «مداد العلماء افضل من دماء الشهداء»
يعنى مركّب علماء بر خون شهيدان برتر است. اين جمله كه در بسيارى نوشتهها و
سخنرانىها بكار مىرود، با اين تركيب و معنا در هيچ حديثى ديده نشده است.
آنچه كه اصل مطلب است و شايد همو مبدأ اين را در مورد فرزندان و پدران و
شاگردان قبول كرده است. در اين جمله واقع شده باشد، حديثى كه شيخ صدوق
(رحمهء الله عليه) در جلد ٤ كتاب خود بنام (من لا يحضر الفقيه) (باب
النوادر، صفحه ٣٩٩، از امام جعفر الصادق عليهالسّلام نقل كرده است كه بشرح
زير مىباشد:
(معلى بن محمد البصرى عن احمد بن محمد بن عبدالله عن عمرو بن زياد، عن مدرك
بن عبدالرحمن، عن ابى عبدالله الصادق جعفر بن محمد عليه السّلام قال:
اذا كان يوم القيامهء، جمع الله عزّوجلّ الناس فى صعيد واحد، و وضعت
الموازين، فتوزن دماء الشّهداء مع مداد العلماء فيرجح مداد العلماء على
دماء الشهداء.
يعنى وقتى، هنگامهء قيامت رسد، خداوند متعال، مردم را در سرزمينى پهناور
جمع مىكند. ترازوهاى (سنجش اعمال) به كار مىافتد خون شهداء با مركّب
علماء(در يك ترازو) سنجيده مىشود (يعنى بنا به فرض، هر كدام در كفهاى از
ترازوى قرار مىگيرد) در آنجاست كه مركّب علماء بر خون شهداء رجحان و برترى
پيدا مىكند.
٥- يعنى چه نيكوست وقتى نام علماء برده مىشود، در كنار آن عباراتى همچون
(رحمهء الله عليه) يا (اعلى الله مقامه) يا ... ذكر شود. در جلد يكم بحار
الانوار در باب حق العالم آمده است:
قال امير المؤمنين عليه السّلام: ( لا تحقرنّ عبدا اتاه الله علما، فان الله لم يحقره حين اتاه اياه ) .