پیامبر امی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣
حصین النمیری " [١] .
مسعودی در التنبیه والاشراف تا اندازهای تفصیل میدهد که این دبیران ،
هر کدام چه نوع کاری را به عهده داشتهاند و نشان میدهد که این دبیران
بیش از این توسعه کار داشته و نوعی نظم و تشکیلات و تقسیم کار در میان
بوده است . میگوید :
" خالد ابن سعید بن العاص پیش دست رسول خدا بود ، حاجتهای متفرقهای
که پیش میآمد مینوشت ، همچنین مغیرش بن شعبه و حصین بن نمیر . عبدالله
بن ارقم و علاء بن عقبه سندهای مردم و عقود و معاملات آنها را مینوشتند .
زبیر بن العوام و جهیم بن الصلت صورت مالیات و صدقات را ضبط میکردند
. حذیفة بن الیمان عهدهدار نوشتن " حرازی " حجاز بود . معیقیب بن ابی
فاطمه دوسی غنائم را وارد میکرد . زید بن ثابت انصاری نامه به حکام و
پادشاهان مینوشت و ضمنا سمت مترجمی رسول خدا را داشت . او زبانهای
فارسی و رومی و قبطی و حبشی را ترجمه میکرد و همه اینها را در مدینه از
اهل این زبانها آموخته بود [٢] . حنظلة بن الربیع ذخیره بود و هر وقت
یکی از آنها که نام بردیم نبود او کارش را انجام میداد و به " حنظله
کاتب " معروف شده بود . حنظله در زمان خلافت عمر که
[١] تاریخ یعقوبی ، ج / ٢ ص . ٦٩ [٢] در جامع ترمذی از زید بن ثابت نقل میکند : " پیغمبر اکرم مرا فرمان داد که زبان سریانی را یاد بگیرم " . و هم جامع ترمذی از زید بن ثابت نقل میکند : " رسول خدا به من فرمود لغت یهود را یاد بگیر و گفت به خدا قسم که نمیتوانم در نامههای خود به یهود اعتماد کنم . من در حدود نصف یک ماه یاد گرفتم . بعد از آن هر وقت میخواست به یهود نامه بنویسد من مینوشتم و هر گاه نامهای از یهود برایش میرسید >