١١٦٥٤ / ٢ . قم ، مسجد اعظم: ٢٨١١ ، آغاز: برابر نمونه ، نستعليق ، حسن بن سيد كاظم طباطبايى ، قرن ١٣ق ، رساله هفتم مجموعه ، ١٦ سطر [فهرست مسجد اعظم ،قديم: ٥٨٩؛ فهرست مسجد اعظم ،جديد]. ١١٦٥٥ / ٣ . تهران ، ملك: ٤٠٥٧ ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، عربى ، رساله صد و هفتاد و دوم مجموعه ، «٣١٠پ» ١ برگ [فهرست ملك: ٧ / ١٩٧].

٢٠٤٨ . عوالم العلوم و المعارف و الأحوال من الآيات والأخبار و الأقوال(عربى)

از: عبد اللّه بن نور الدين (نور اللّه ) بحرانى جزايرى (م ١١٧٣ ق)

دايرة المعارف حديثى مفصلى است مانند بحارالانوار در صد جلد در اصول و فروع و ديگر موضوعات دينى . مؤلف احاديث و روايات را از مصادر مختلف شيعه گرد آورده و در هر بابى آيات مناسب با آن را نيز مى آورد و در آنجا كه احتياج به شرح داشته باشد با عنوان «بيان» ، مطالبى را ذكر مى نمايد. مؤلف در مقدمه اش گويد: «در هر بابى اول ، آيات را به ترتيب سوره ها آورديم. پس از آن گفته هاى مفسران را نقل نموديم. پس از آن به ترتيب ، اخبار معصومين را ذكر كرديم و بعضى از روايتها كه احتياج به توضيح داشت توضيح داديم و تا آنجا كه توانستيم راه اختصار را پيموديم و نام كتاب را عوالم العلوم و المعارف و الأحوال من الآيات و الأخبار و الأقوال نهاديم و بنا داريم چنانچه عمر وفا كند اخبار را در آينده به طور مفصل شرح كنيم» . مقدمه كتاب داراى چهار مطلب است با اين عنوانها: ١ . در مصادر كتاب ، ٢ . در نقل آغاز بعضى از مصادر ، ٣ . در بعضى اصطلاحات مخصوص مؤلف ، ٤ . در رموز كتاب. عوالم به حسب تقسيم مؤلف ، صد كتاب مى باشد ، پنجاه كتاب در اصول و پنجاه كتاب در فروع و مجموع جزءهايش صد و بيست و هشت جزء است. [مشار عربى: ٦٤٢ ؛ فهرست مجلس: ١٠/١٥٦٧ـ١٥٧١ ؛ الذريعة:١٥ /٣٥٦ ؛ التراث العربى: ٤/٩٧ ـ ٩٨]