احكام مطهرات و نجاسات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٧ - احكام
احكام
كُرّ پيمانهاى است كه مردم در دورانهاى گذشته از آن استفاده مىكردند، و اصل اين واژه به معناى «چاه» است، گويا در گذشته كشاورزان يك گودالى شبيه چاه حفر مىكردند و محصولات خود را با آن پيمانه مىزدند.
علىرغم اينكه فقها در تعيين اندازه كُرّ اختلاف دارند ولى بايد گفت كه تحديد كُرّ براساس يك محاسبه دقيق رياضى نبوده بلكه بيشتر با روش عرفى بوده است. كُرّ در كمترين اندازه خود، ٢٧ وجب مكعّب و در بيشترين اندازه خود در حدود ٤٣ وجب مكعّب گفته شده است واين بدان معنى است كه كمترين اندازه هم كفايت مىكند امّا اندازه بيشتر حتماً بهتر است و چون وجبها متفاوت است، معيار وجب متوسط و معمولى مىباشد.
به نظر مىرسد كه اصل كُرّ به صورت شكل اسطوانهاى مانند شكل چاه بوده و تحديدهاى شرعى هم براساس همين شكل اسطوانهاى وارد شده است. بنابراين اگر بخواهى اندازه كُرّ را در يك ظرف دايرهاى شكل (مانند گودالى در زمين يا بشكه يا حوض دايرهاى شكل و مانند آن)، مشخّص كنى، راهش اين است كه قطر و عمق آن را اندازهگيرى نمائى، اگر هر كدام بيشتر از سه وجب و نيم بود، كفايت مىكند. امّا اگر شكل ظرف اسطوانهاى نباشد مثل حوض مربّع، دراين صورت اگر هر يك از طول و عرض و عمق سه وجب باشد، كفايت مىكند و اگر نيم وجب ديگر هم در هر دو اندازه