ابوالفتوح رازي - قنبری، محمد - الصفحة ٥٨
الفتوح الحسين بن على بن محمّد بن أحمد الخزاعى الرازى النيسابورى، الفاضل العالم، الفقيه المفسّر، اديب العارف، الكامل البيلغ المعروف بأبى الفتوح الرازى ... . [١]
شيخ عبّاس قمى، از شاگردان صاحب مستدرك نيز مى نويسد:
لقب او جمال الدين، نام و نسب او حسين بن على بن محمّد بن أحمد خزاعى بود . وى بزرگ، امام با سعادت و پيشواى مفسران، ترجمان كلام اللّه مجيد و صاحب روض الجنان در تفسير قرآن است، همان تفسيرى كه حاوى هر چيز است كه جان ها به آن اشتها دارند و چشم ها از آن لذت مى برند و شخص فقيه، مفسر، مورخ واعظ وغير هم از آن برخوردار مى شوند .
خداى اين مرد را رحمت كند كه از جليل ترين خاندان هاى علم به شمار مى رفت . حسب و نسبش ـ چنان كه در تفسير خود تصريح كرده ـ به نافع بن بديل بن ورقاء خزاعى منتهى مى شود .
جد وى ـ كه محمّد بن احمد باشد ـ جد جدش ـ كه احمد باشد ـ عموى پدرش عبد الرحمان ـ كه به مفيد ثانى مشهور بود ـ پسرش كه محمّد بن حسين بود ـ و پسر خواهرش ـ كه احمد بن محمّد بود ـ ، همگى از علما و فضلا محسوب مى شدند . اين مرد را خداى بيامرزد كه معدن و اصل و ريشه علم بوده، آرى:
۰ شَرَف تَتابَعَ كابِر عَنْ كابِركَالرُّمحْ انْبُوبا عَلى انبُوبٍ ۰
يعنى شرافتى كه پى در پى از بزرگى به بزرگى برسد، مثل نيزه اى است كه پيوند و بند [هاى آن به يك ديگر] متصل باشد .
[١] خاتمة المستدرك، ج ۳، ص ۷۲ .