جهاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠

در یک زمان خاص مردم موظف بدان بوده‌اند . ولی گروه دیگر از مفسرین میگویند قرآن با این تعبیرش خواسته اهل کتاب‌ را دو دسته بکند خواسته بگوید اهل کتاب همه یکجور نیستند بعضی از اهل‌ کتاب واقعا بخدا ایمان دارند ، با آنها شما کار نداشته باشید ، بقیامت‌ واقعا ایمان دارند با آنها کار نداشته باشید ، بقانون خدا ایمان دارند با آنها کار نداشته باشید بان عده از اهل کتاب که اسمشان اهل کتاب ولی‌ ایمان آنها بخدا و قیامت درست نیست و واقعا حرام خدا را - حتی همان‌ها را که در دین خودشان حرام است - حرام نمیدانند با آنها بجنگید . پس نه‌ با همه اهل کتاب ، بلکه با یک دسته از اهل کتاب بجنگید . اینهم خودش‌ یک مسئله است .

٣ - " جزیه " چیست ؟

سؤال سوم راجع بکلمه " جزیه " است که میگوید با اینها تا آنجا بجنگید که جزیه بدهند ، معنایش این است یا اسلام اختیار بکنند یا جزیه‌ بدهند . شک نیست که یک تفاوتی قرآن میان اهل کتاب با مشرکان - یعنی‌ بت پرستان رسمی که هیچ کتاب آسمانی ندارند - قائل شده است ، برای‌ مشرکین هیچ جا قرآن نگفته بجنگید تا جزیه بدهند و اگر جزیه دادند دیگر با آنها نجنگید ، ولی درباره اهل کتاب میگوید اگر حاضر شدند جزیه بدهند دیگر با اینها نجنگید این تفاوت قطعا وجود دارد . آنوقت سؤال این است‌ : اصلا جزیه چیست و فلسفه جزیه چیست ؟ راجع بلغت جزیه صحبتها است‌ بعضی‌ها گفته‌اند این لغت معرب است نه عربی یعنی ریشه عربی ندارد ریشه‌ فارسی دارد که اصلش " گزیت " است که در ایران در زمان ساسانی و در زمان انوشیروان جزیه را وضع