زندگی جاوید یا حیات اخروی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣

وجوه مشترک و وجوه متفاوت زندگی این جهان و زندگی آن جهان

وجوه مشترک زندگی دنیا و زندگی آخرت این است که هر دو زندگی ، حقیقی‌ و واقعی است ، در هر دو زندگی انسان به خود و آنچه به خود تعلق دارد آگاه است ، در هر دو زندگی لذت و رنج ، سرور و اندوه ، سعادت و شقاوت‌ هست . غرایز انسان ، اعم از غرایز حیوانی و غرایز ویژه انسان ، در هر دو زندگی حکمفرماست . در هر دو زندگی ، انسان با بدن و اندام کامل و اعضاء و جوارح زندگی می‌کند ، در هر دو زندگی فضا و اجرام هست . اما تفاوتهای‌ اساسی هم در کار است : در اینجا توالد و تناسل و کودکی و جوانی و پیری و سپس مرگ هست و در آنجا نیست ، در اینجا باید کار کرد و تخم پاشید و زمینه مساعد فراهم کرد و در آنجا باید از تخمهای کاشته شده و زمینه‌های مساعد شده در دنیا بهره‌ برداری کرد ، اینجا جای کار و عمل است و آنجا جای نتیجه گیری و حساب‌ پس دادن ، در اینجا امکان تغییر سرنوشت از طرف خود انسان به وسیله‌ تغییر مسیر حرکت و جهت عمل هست و در آنجا نیست . در اینجا حیات‌ آمیخته است با موت ، هر حیاتی توام است با ماده‌ای که فاقد حیات است‌ و بعلاوه از مرده زنده بیرون می‌آید و از زنده مرده ، چنانکه ماده بی‌جان در شرایط خاص تبدیل به جاندار می‌شود و جاندار تبدیل به بی‌جان ، ولی در آنجا حیات محض حکمفرماست ، ماده و جسم آن جهان نیز جاندار