الصحيح المسبور من التفسير بالماثور
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٨ ص
(٤)
٩ ص
(٥)
١٧ ص
(٦)
١٩ ص
(٧)
٢٨ ص
(٨)
٣١ ص
(٩)
٣٤ ص
(١٠)
٣٤ ص
(١١)
٣٧ ص
(١٢)
٣٧ ص
(١٣)
٣٧ ص
(١٤)
٤٥ ص
(١٥)
٤٦ ص
(١٦)
٥٠ ص
(١٧)
٥٠ ص
(١٨)
٥٠ ص
(١٩)
٥٠ ص
(٢٠)
٥٣ ص
(٢١)
٥٤ ص
(٢٢)
٥٥ ص
(٢٣)
٥٥ ص
(٢٤)
٥٧ ص
(٢٥)
٥٨ ص
(٢٦)
٦٣ ص
(٢٧)
٧٣ ص
(٢٨)
٧٣ ص
(٢٩)
٧٧ ص
(٣٠)
٨٢ ص
(٣١)
٨٤ ص
(٣٢)
٨٦ ص
(٣٣)
٨٨ ص
(٣٤)
٩٤ ص
(٣٥)
٩٤ ص
(٣٦)
٩٧ ص
(٣٧)
٩٨ ص
(٣٨)
١٠٣ ص
(٣٩)
١٠٤ ص
(٤٠)
١٠٥ ص
(٤١)
١٠٧ ص
(٤٢)
١٠٨ ص
(٤٣)
١٠٩ ص
(٤٤)
١١٠ ص
(٤٥)
١١١ ص
(٤٦)
١١٢ ص
(٤٧)
١١٣ ص
(٤٨)
١١٤ ص
(٤٩)
١١٥ ص
(٥٠)
١١٧ ص
(٥١)
١١٨ ص
(٥٢)
١١٩ ص
(٥٣)
١٢٢ ص
(٥٤)
١٢٣ ص
(٥٥)
١٢٥ ص
(٥٦)
١٢٩ ص
(٥٧)
١٣٠ ص
(٥٨)
١٣١ ص
(٥٩)
١٣٢ ص
(٦٠)
١٣٣ ص
(٦١)
١٣٧ ص
(٦٢)
١٣٩ ص
(٦٣)
١٤١ ص
(٦٤)
١٤٢ ص
(٦٥)
١٤٣ ص
(٦٦)
١٤٤ ص
(٦٧)
١٤٥ ص
(٦٨)
١٤٧ ص
(٦٩)
١٤٨ ص
(٧٠)
١٤٩ ص
(٧١)
١٥١ ص
(٧٢)
١٥٣ ص
(٧٣)
١٥٤ ص
(٧٤)
١٥٥ ص
(٧٥)
١٥٧ ص
(٧٦)
١٥٨ ص
(٧٧)
١٦٠ ص
(٧٨)
١٦٢ ص
(٧٩)
١٦٣ ص
(٨٠)
١٦٤ ص
(٨١)
١٦٥ ص
(٨٢)
١٦٦ ص
(٨٣)
١٦٧ ص
(٨٤)
١٦٨ ص
(٨٥)
١٧٠ ص
(٨٦)
١٧١ ص
(٨٧)
١٧٢ ص
(٨٨)
١٧٣ ص
(٨٩)
١٧٤ ص
(٩٠)
١٧٥ ص
(٩١)
١٧٦ ص
(٩٢)
١٧٧ ص
(٩٣)
١٧٨ ص
(٩٤)
١٨٠ ص
(٩٥)
١٨١ ص
(٩٦)
١٨٢ ص
(٩٧)
١٨٤ ص
(٩٨)
١٨٥ ص
(٩٩)
١٨٦ ص
(١٠٠)
١٨٧ ص
(١٠١)
١٨٩ ص
(١٠٢)
١٩٠ ص
(١٠٣)
١٩٢ ص
(١٠٤)
١٩٥ ص
(١٠٥)
١٩٨ ص
(١٠٦)
١٩٩ ص
(١٠٧)
٢٠٠ ص
(١٠٨)
٢٠١ ص
(١٠٩)
٢٠٢ ص
(١١٠)
٢٠٤ ص
(١١١)
٢٠٥ ص
(١١٢)
٢٠٦ ص
(١١٣)
٢٠٩ ص
(١١٤)
٢١٠ ص
(١١٥)
٢١١ ص
(١١٦)
٢١٤ ص
(١١٧)
٢١٦ ص
(١١٨)
٢١٨ ص
(١١٩)
٢١٩ ص
(١٢٠)
٢٢١ ص
(١٢١)
٢٢٢ ص
(١٢٢)
٢٢٣ ص
(١٢٣)
٢٢٥ ص
(١٢٤)
٢٢٦ ص
(١٢٥)
٢٢٧ ص
(١٢٦)
٢٢٨ ص
(١٢٧)
٢٣١ ص
(١٢٨)
٢٣٥ ص
(١٢٩)
٢٣٧ ص
(١٣٠)
٢٣٩ ص
(١٣١)
٢٤١ ص
(١٣٢)
٢٤٣ ص
(١٣٣)
٢٤٤ ص
(١٣٤)
٢٤٥ ص
(١٣٥)
٢٤٦ ص
(١٣٦)
٢٤٧ ص
(١٣٧)
٢٤٨ ص
(١٣٨)
٢٤٩ ص
(١٣٩)
٢٥٠ ص
(١٤٠)
٢٥٥ ص
(١٤١)
٢٥٧ ص
(١٤٢)
٢٥٨ ص
(١٤٣)
٢٥٩ ص
(١٤٤)
٢٦٠ ص
(١٤٥)
٢٦١ ص
(١٤٦)
٢٦٢ ص
(١٤٧)
٢٦٤ ص
(١٤٨)
٢٦٥ ص
(١٤٩)
٢٦٦ ص
(١٥٠)
٢٦٧ ص
(١٥١)
٢٦٨ ص
(١٥٢)
٢٦٩ ص
(١٥٣)
٢٧٠ ص
(١٥٤)
٢٧١ ص
(١٥٥)
٢٧٢ ص
(١٥٦)
٢٧٣ ص
(١٥٧)
٢٧٤ ص
(١٥٨)
٢٧٥ ص
(١٥٩)
٢٧٧ ص
(١٦٠)
٢٧٨ ص
(١٦١)
٢٨١ ص
(١٦٢)
٢٨٣ ص
(١٦٣)
٢٨٤ ص
(١٦٤)
٢٨٥ ص
(١٦٥)
٢٨٦ ص
(١٦٦)
٢٨٨ ص
(١٦٧)
٢٩٠ ص
(١٦٨)
٢٩٣ ص
(١٦٩)
٢٩٧ ص
(١٧٠)
٢٩٨ ص
(١٧١)
٢٩٩ ص
(١٧٢)
٣٠٠ ص
(١٧٣)
٣٠١ ص
(١٧٤)
٣٠٢ ص
(١٧٥)
٣٠٣ ص
(١٧٦)
٣٠٤ ص
(١٧٧)
٣١١ ص
(١٧٨)
٣١٣ ص
(١٧٩)
٣١٥ ص
(١٨٠)
٣١٦ ص
(١٨١)
٣١٧ ص
(١٨٢)
٣١٨ ص
(١٨٣)
٣٢٠ ص
(١٨٤)
٣٢١ ص
(١٨٥)
٣٢٢ ص
(١٨٦)
٣٢٣ ص
(١٨٧)
٣٢٤ ص
(١٨٨)
٣٢٥ ص
(١٨٩)
٣٢٧ ص
(١٩٠)
٣٢٨ ص
(١٩١)
٣٣٠ ص
(١٩٢)
٣٣٢ ص
(١٩٣)
٣٣٣ ص
(١٩٤)
٣٣٤ ص
(١٩٥)
٣٣٧ ص
(١٩٦)
٣٣٨ ص
(١٩٧)
٣٣٩ ص
(١٩٨)
٣٤٠ ص
(١٩٩)
٣٤١ ص
(٢٠٠)
٣٤٤ ص
(٢٠١)
٣٤٦ ص
(٢٠٢)
٣٤٧ ص
(٢٠٣)
٣٤٩ ص
(٢٠٤)
٣٥١ ص
(٢٠٥)
٣٥٣ ص
(٢٠٦)
٣٥٦ ص
(٢٠٧)
٣٥٧ ص
(٢٠٨)
٣٥٨ ص
(٢٠٩)
٣٥٩ ص
(٢١٠)
٣٦٢ ص
(٢١١)
٣٦٣ ص
(٢١٢)
٣٦٤ ص
(٢١٣)
٣٦٥ ص
(٢١٤)
٣٦٦ ص
(٢١٥)
٣٦٧ ص
(٢١٦)
٣٦٨ ص
(٢١٧)
٣٦٩ ص
(٢١٨)
٣٧١ ص
(٢١٩)
٣٧٢ ص
(٢٢٠)
٣٧٣ ص
(٢٢١)
٣٧٤ ص
(٢٢٢)
٣٧٥ ص
(٢٢٣)
٣٧٦ ص
(٢٢٤)
٣٧٩ ص
(٢٢٥)
٣٨٠ ص
(٢٢٦)
٣٨٢ ص
(٢٢٧)
٣٨٤ ص
(٢٢٨)
٣٨٦ ص
(٢٢٩)
٣٨٧ ص
(٢٣٠)
٣٨٨ ص
(٢٣١)
٣٨٩ ص
(٢٣٢)
٣٩٠ ص
(٢٣٣)
٣٩٣ ص
(٢٣٤)
٣٩٤ ص
(٢٣٥)
٣٩٦ ص
(٢٣٦)
٣٩٦ ص
(٢٣٧)
٣٩٧ ص
(٢٣٨)
٣٩٨ ص
(٢٣٩)
٣٩٩ ص
(٢٤٠)
٤٠٢ ص
(٢٤١)
٤٠٣ ص
(٢٤٢)
٤٠٤ ص
(٢٤٣)
٤٠٦ ص
(٢٤٤)
٤٠٧ ص
(٢٤٥)
٤٠٨ ص
(٢٤٦)
٤٠٩ ص
(٢٤٧)
٤١٠ ص
(٢٤٨)
٤١١ ص
(٢٤٩)
٤١٢ ص
(٢٥٠)
٤١٣ ص
(٢٥١)
٤١٤ ص
(٢٥٢)
٤١٥ ص
(٢٥٣)
٤١٦ ص
(٢٥٤)
٤١٧ ص
(٢٥٥)
٤١٨ ص
(٢٥٦)
٤١٩ ص
(٢٥٧)
٤٢٠ ص
(٢٥٨)
٤٢١ ص
(٢٥٩)
٤٢٢ ص
(٢٦٠)
٤٢٣ ص
(٢٦١)
٤٢٤ ص
(٢٦٢)
٤٢٥ ص
(٢٦٣)
٤٢٦ ص
(٢٦٤)
٤٢٧ ص
(٢٦٥)
٤٢٨ ص
(٢٦٦)
٤٣٠ ص
(٢٦٧)
٤٣١ ص
(٢٦٨)
٤٣٢ ص
(٢٦٩)
٤٣٣ ص
(٢٧٠)
٤٣٤ ص
(٢٧١)
٤٣٥ ص
(٢٧٢)
٤٣٦ ص
(٢٧٣)
٤٣٧ ص
(٢٧٤)
٤٣٩ ص
(٢٧٥)
٤٤١ ص
(٢٧٦)
٤٤٢ ص
(٢٧٧)
٤٤٣ ص
(٢٧٨)
٤٤٤ ص
(٢٧٩)
٤٤٧ ص
(٢٨٠)
٤٤٨ ص
(٢٨١)
٤٤٩ ص
(٢٨٢)
٤٥٠ ص
(٢٨٣)
٤٥٢ ص
(٢٨٤)
٤٥٣ ص
(٢٨٥)
٤٥٥ ص
(٢٨٦)
٤٥٧ ص
(٢٨٧)
٤٥٨ ص
(٢٨٨)
٤٥٩ ص
(٢٨٩)
٤٦٠ ص
(٢٩٠)
٤٦١ ص
(٢٩١)
٤٦٢ ص
(٢٩٢)
٤٦٣ ص
(٢٩٣)
٤٦٥ ص
(٢٩٤)
٤٦٧ ص
(٢٩٥)
٤٦٨ ص
(٢٩٦)
٤٦٩ ص
(٢٩٧)
٤٧٠ ص
(٢٩٨)
٤٧١ ص
(٢٩٩)
٤٧٣ ص
(٣٠٠)
٤٧٤ ص
(٣٠١)
٤٧٥ ص
(٣٠٢)
٤٧٨ ص
(٣٠٣)
٤٧٩ ص
(٣٠٤)
٤٨٠ ص
(٣٠٥)
٤٨١ ص
(٣٠٦)
٤٨٣ ص
(٣٠٧)
٤٨٤ ص
(٣٠٨)
٤٨٥ ص
(٣٠٩)
٤٨٦ ص
(٣١٠)
٤٨٧ ص
(٣١١)
٤٨٨ ص
(٣١٢)
٤٩٠ ص
(٣١٣)
٤٩٢ ص
(٣١٤)
٤٩٣ ص
(٣١٥)
٤٩٤ ص
(٣١٦)
٤٩٥ ص
(٣١٧)
٤٩٦ ص
(٣١٨)
٤٩٧ ص
(٣١٩)
٤٩٨ ص
(٣٢٠)
٤٩٩ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص

الصحيح المسبور من التفسير بالماثور - حكمت بشير ياسين - الصفحة ٢٩

وقد سبق هذا التحضير عملي في تحقيق المجلد الثاني من تفسير ابن أبي حاتم الرازي (ت ٣٢٧ هـ) وفيه سورتا آل عمران والنساء وقد بلغ عدد الروايات (٤٦٠٢) رواية فيها المرفوع والموقوف والمرسل، وعند هذا التحقيق لمست أن معظم كتب التفسير بالمأثور للمصنفين المتقدمين مفقودة، ولهذا قررت أن أجمع الروايات التفسيرية لهؤلاء المفسرين، وقد قمت بذلك بعد الانتهاء من التحقيق فجمعت مرويات أشهر المفسرين من أصحاب التفاسير المفقودة كالإمام مالك والشافعي وأحمد ومحمد بن إسحاق وعبد الله بن المبارك ووكيع والدارمي وابن خزيمة وابن ماجة والطبراني ومحمد بن يوسف الفريابي وعبد بن حميد كما جمعت روايات من تفسير ابن أبي حاتم من القسم المفقود من تفسيره، كما قمت بتحقيق تفسير يحيى ابن يمان ونافع بن أبي نعيم ومسلم ابن خالد الزنجي وعطاء الخراساني، برواية أبي جعفر محمد بن أحمد بن نصر الرملي ت ٢٩٥ هـ [١] .
وقد واكب هذا العمل اكتشاف تفسير آدم بن أبي إياس العسقلاني ت ٢٢٠ هـ [٢] . والاشراف والمناقشة على رسائل الدكتوراه والماجستير في علم التفسير وعلوم القرآن التي ناف عددها على الأربعين رسالة. وظهور بعض التحقيقات في التفسير وعلوم القرآن كتفسير عبد الرزاق الصنعاني وتفسير سعيد بن منصور والنسائي وابن أبي حاتم الرازي ت ٣٢٧ هـ [٣] ، وأبي بكر محمد بن علي بن أحمد الأدفوي ت ٣٨٨ هـ ويسمى تفسيره (الاستغناء في علوم القرآن) وقد حقق منه سورة الفاتحة، وتفسير (الوسيط بين المقبوض والبسيط) للواحدي ت ٤٦٨ هـ، كما ظهرت كتب أخرى كموسوعة في فضائل القرآن تصنيف الشيخ محمد رزق الطرهوني، وتحقيق فضائل القرآن للنسائي والفريابي وابن الضريس، والعجاب في بيان الأسباب للحافظ ابن حجر، والصحيح المسند في أسباب النزول لمقبل الوادعي، وتحقيق الناسخ والمنسوخ للنحاس، وتحقيق نواسخ القرآن، وتحقيق تخريج أحاديث الكشاف للزيلعي.


[١] طبعته ونشرته مكتبة الدار بالمدينة المنورة.
[٢] وهو المنسوب إلى مجاهد انظر استدراكات على كتاب التراث العربي في كتب التفسير والقراءات بقلمي نُشرت في مجلة الجامعة الإسلامية عدد ٨٥-١٠٠ ص ١٨٢-١٨٦.
[٣] يوجد نصفه تقريبا وقد حقق بجامعة أم القرى لنيل ثلاث عشرة رسالة دكتوراه وماجستير.