شرح حديث حقيقت - ابن همام شيرازي - الصفحة ٢١٨

مقالات و مقامات العارفين ، سروده شده است (از پيش شماره صفحات تا ص٩٠ نسخه خطّى ، حاشيه) . اين مثنوى هم بروزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن سروده شده است . ابتداى آن ، به علّت افتادگى برگ ها مشخّص نيست و از آغاز آن است: لذّت ايمان و اسلامش ببخش محو گردانش به حقّ نوربخش ٥ . مثنوى شهادت نامه ، در مقتل و واقعه كربلا (نسخه خطّى ، ص٩١ـ١٦١ ، حاشيه). وى اين مثنوى را به تاريخ پنجم ربيع سال ٩٠٣ق، [١] در ١٢٠٠ بيت ، به پايان برده است. در خاتمه آن گويد: چون شد اتمام حكايت اى جوان گشت هم اتمام مقتل ، اين زمان ... بود اندر پنجم ماه ربيع روز سه شنبه به وقتى بس رفيع بود آن سال ثلاث اى اهل جود باز هم تسعمئة كين رو نمود هست ابياتش هزاروهم دويست مختصر گفتم ولى دانى كه چيست ابن همام ، در بيان سبب نظم اين مثنوى و ديدن خوابى كه او را به

---

[١] در ذكر صفحات آغاز و پايان مثنوى ها، در فهرست كتاب خانه دانشگاه تهران، اشتباهاتى روى داده است. تعداد مثنوى ها نيز بر طبق گزارش ما به گونه اى ديگر است.[٢] در فهرست نسخ خطّى كتاب خانه مركزى دانشگاه تهران، ٢٠٦ بيت آمده كه ظاهراً اشتباه چاپى است و از آن جا به الذريعة نيز راه يافته است (الذريعة، ج١٩، ص١٩٢).[٣] در فهرست نسخ خطّى كتاب خانه مركزى دانشگاه تهران ، سال ٩٠٢ق ، آمده كه اشتباه است.[٤] و او ظاهراً همان شيخ شمس الدين محمد لاهيجى نوربخشى (متخلص به اسيرى) است كه شرح مهم «مفاتيح الاعجاز» را بر گلشن راز شيخ محمود شبسترى نگاشته است (الذريعه، آقا بزرگ تهرانى، ج٢١، ص٣٠١) شمس الدين محمد لاهيجى پس از وفات سيد محمد نوربخش در شيراز ـ موطن ابن همام ـ رحل اقامت افكند و در همان جا مدفون گشت. رك: مجالس المؤمنين، قاضى نور اللّه شوشترى، ج٢، ص١٥٠ـ١٥٦.[٥] همان، ص٥٧٠، حاشيه.