از روايت اخير و روايات ديگر، فهميده مى شود كه برترى حجّ بر صدقه در جايى است كه به خاطر سختى و رنج حجّ ، به صدقه رو آورده شود و اين همايش عظيم، تعطيل يا تضعيف گردد . پس اكنون كه طالبان حجّ فزونتر از ظرفيت مكان هاى مقدس مى باشند و مسأله مزبور پيش نمى آيد، صدقه بسى برتر از حجّ است و شاهد بر اين ادعا، روايت ابو بصير از امام باقر عليه السلام است كه مى فرمايد: اگر هزينه زندگى خانواده اى مسلمان را بپردازم. سيرشان سازم، آن ها را بپوشانم و از مردم بى نيازشان گردانم، نزد من محبوب تر از آن است كه حجّ بگزارم و حجّ بگزارم و حجّ بگزارم تا... هفتاد حجّ. روشن است كه اين سنجش ها وترجيح ها، ميان حجّ و صدقه مستحب است و نه واجب، چون هيچ مستحبى نمى تواند، از واجب جلو گيرد.

٣ / ٦

فضيلت خرج كردن در راه حج

٩٠.امام صادق عليه السلام : يك درهم در حج ، برتر از دو ميليون درهم در غير آن است كه در راه خدا داده شود . [٢]

[١] وادى ميان منى تا مكّة .[٢] ثواب الاعمال : ٧٢/٨ از معاوية بن عمار .[٣] تهذيب الاحكام : ٥/٢٢/٦٢ از ابى بصير .