١٤ مرداد نهضت مشروطه‌ انقلاب مشروطه ايران در عصر قاجار، واكنشى بود نسبت به رفتار ظالمانه شاهان قاجار و استبداد حكام ولايات. اين انقلاب با اعتراض مردم به رهبرى روحانيت آغاز شد و اولين خواسته آنها، حكومت پارلمانى و انتخابات بود. مظفرالدين شاه براى حفظ حكومت خود تمامى خواسته‌هاى مردم مبنى بر برگزارى انتخابات و تشكيل مجلس را در ٢٤ مرداد ١٢٨٥ پذيرفت. اين انقلاب پس از پيروزى، دستخوش انحراف غربزدگان شد به‌نحوى كه رهبران اصلى اين انقلاب مثل شهيد شيخ فضل‌اللّه نورى را به اتهام ضديت با مشروطه به دار آويختند.
اگر در صدر مشروطه علما آمده بودند در ميدان، مومنين آمده بودند، روشنفكرهاى متعهد آمده بودند و مسلمانهاى متعهد آمده بودند و قبضه كرده بودند مجلس را و نگذاشته بودند كه ديگران بيايند و مجلس را بگيرند، ما به اين روزگار نمى‌رسيديم. ج ١٢، ص ٧ اگر شما، اگر ملت ما اين طايفه را [روحانيون‌] حفظ نكنيد بدانيد كه سرنوشت شما سرنوشت زمان مشروطه خواهد شد، كه روحانيون اين كار را درست كردند و دست استبداد را كوتاه كردند لكن دوباره بواسطه اينكه ملت مجتمع نبود و با روحانيت آنطور سازش، اطاعت محكم نداشت ... ديگران‌