اصول جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣

٤ ـ ٣ ـ ويژگيهاى مانور موفّق (٦٩)

اسـاسـى تـريـن ويـژگـى هـاى يـك مـانـور مـوفـق و ايـده آل عبارتند از:

١ ـ ٤ ـ ٣ ـ سرعت عمل

از شـاخـصـه هـاى مـؤ ثـر يـك مـانـور مـوفـق ، تـحـرّك اسـت كـه آن نـيـز بـه سـرعـت عمل يگان هاى مانور كننده بستگى دارد. سرعت پيوسته و فزاينده ، امنيت مهاجم را افزايش و امنيت مـدافـع را كـاهـش مـى دهـد، بـنـابـرايـن هـرچـه سـرعـت مـانـور بـيـشـتـر بـاشـد، احتمال غافلگيرى نيز بيشتر مى شود.

٢ ـ ٤ ـ ٣ ـ انعطاف پذيرى

نيروى مانور كننده بايد در عوامل زير انعطاف پذير باشد:

يـك ـ سـازمـان رزم : سـازمـان رزم يـگـان مـانور كننده بايد به گونه اى باشد كه در شرايط مـختلف آب و هوايى قادر به اجراى عمليات باشد. همچنين از نظر استعداد و آموزش در شرايطى بـاشـد كـه بـتـوانـد از سـلاح و تجهيزات مختلف نظامى استفاده كرده و استعداد خود را بر حسب شرايط تغيير دهد.(٧٠)

دو ـ پـشـتـيـبـانـى خـدمـات رزمـى : مراكز آمادى و بُنه هاى تداركاتى بايد تجهيزات ، مهمات و ساير خدمات مورد نياز يگان هاى تك ور و پشتيبانى را در شرايط مختلف تاءمين كنند.

سـه ـ پـشـتـيـبانى رزمى : واحدهاى پشتيبان رزم نيز كه يگان هاى تك ور را پشتيبانى مى كنند، بايد در شرايط مختلف بتوانند ازعهده كار خود برآيند.

چـهار ـ كنترل و هماهنگى : گاه در اجراى مانور، حالاتى پيش مى آيد كه با طرح همخوانى ندارد و تـنـهـا تـدبـيـر فـرمـانـدهـى كـارآمـد اسـت تـا او ضـمـن كنترل نيروى عمل كننده ، هماهنگى هاى لازم را با رده هاى بالاو يگان هاى مجاور انجام دهد.

هـر قـدر عـوامـل مـذكـور قابليت انعطاف پذيرى بيشترى داشته باشند، مانور از ضريب موفقيت بـالاتـرى بـرخـوردار خـواهـد بـود يـعـنـى در يـك مـانـور، طـراحـى ، اجـرا، پـشـتـيـبـانـى ، كـنـتـرل و هـمـاهـنـگـى بـايـد بـه قـدرى انـعـطـاف پـذيـر بـاشـد كـه عمل ثمر بخش و مفيد واقع شود.

انواع مانور

مـانـور تـاكـتـيـكـى كـه مانور نظامى نيز خوانده مى شود سه قسم است : تمرينى ، پدافندى و آفندى .

١ ـ ٥ ـ ٣ ـ مانور تمرينى

عـبـارت اسـت از انجام يك عمليات نظامى تمرينى كه در طرح آن ،نيروهاى نظامى در تهاجم به يك دشمن فرضى شركت كرده ، مى كوشند تا از اين راه ، خود را براى صحنه هاى واقعى نبرد آماده سازند. (٧١)

٢ ـ ٥ ـ ٣ ـ مانور پدافندى

پـدافـنـد، اقـدامـاتـى اسـت كـه طـى آن بـا اسـتـفـاده از وسـايـل و امـكـانـات مـوجـود، از پـيـشـروى و هـجـوم دشـمـن جـلوگـيـرى بـه عمل آمده ، يانيروهاى تك ور او را منهدم سازد.(٧٢)

مانور پدافندى نيز دو قسم است : پدافند متحرك و پدافند منطقه اى

در پدافند متحرك ، هدف انهدام نيروى دشمن است . عقب نشينى ، عقب روى و عمليات تاءخيرى شيوه هاى مختلف اين نوع پدافند است . در مانور منطقه اى ، هدف نهايى حفظ زمين و منطقه خاصّى است .

شيوه دائمى پيامبر اكرم (ص ) در جنگ ها، تهاجمى بود؛ امّا در پيكار خندق ، پيامبر و يارانش با يك آرايش تقريبا دايره اى با هدف دفاع از مدينه ، شيوه پدافند منطقه اى را برگزيدند.

در ايـن نـبـرد، بـارهـا دشـمن تلاش كرد، تا خطوط دفاعى سپاه اسلام را در هم شكند و با ايجاد رخـنـه و گـرفـتـن سـرپـل هـايـى بـه تـوسـعـه وضـعـيـت بـپـردازد، امـّا بـا عـكـس العـمـل بـه مـوقـع مـسـلمـانـان روبـرو مـى شـد. بـه طـور مـثـال هـنـگـامـى كـه گروهى از مشركان به فرماندهى عمرو بن عبدود توانست با ايجاد رخنه در خـنـدق نـفـود كـنـد، عـلى (ع ) با شجاعت به آنان حمله كرد و با كشتن عمرو و متوارى كردن ديگر افراد گروه ، رخنه را مسدود كرد.(٧٣)

٣ ـ ٥ ـ ٣ ـ مانور آفندى

مـانـورى اسـت كـه در ميدان رزم و در رويارويى بادشمن انجام مى گيرد و در آن نيروهاى تك ور مـهـاجـم با اجراى تمركز در زمان و مكان مناسب ، براى كسب موفقيت سريع بر نقطه ضعف دشمن فشار وارد مى كنند.(٧٤)