در لغت مصدر باب افعال و از ماده سلم اشتقاق يافته است ، كه در معانى داخل شدن در آشتى ، تسليم شدن يا تسليم نمودن چيزى به كسى ، خالص نمودن عبادت و دين براى خدا به كار رفته است. (مفردات راغب والصحاح ، ذيل ماده اسلام). واژه اسلام در اديان آسمانى به تسليم شدن در برابر خداوند اطلاق مى شود و از اين حيث قرآن حقيقت دين الهى را اسلام (إِنَّ الدِّينَ عِنْدَاللّهِ الإِسلامُ) (آل عمران:١٩) و حضرت ابراهيم را مسلمان ، يعنى تسليم محض در برابر خدا مى خواند (آل عمران:٦٧). آن حضرت نيز از خدا مى خواهد كه خود و فرزندانش را مسلم قرار دهد (بقره:١٢٨). حضرت يوسف از خدا مى خواهد كه وى را مسلم بميراند (يوسف:١٠١). تسليم در برابر خداوند در هر زمانى در ايمان به پيامبر آن عصر ، تجلى و نمود پيدا مى كند (آل عمران:٨٥ ; مائده:٣) و دين ديگرى مقبول خداوند نيست: (وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ) (آل عمران:٨٥).