دانشنامه کلام اسلامی
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
دانشنامه کلام اسلامی - جمعی از محققین - الصفحة ٩٢
اوّل و آخر
دو صفت از صفات ثبوتى خداوند است . در قرآن كريم واژه الأوّل ٢ بار ، اوّل ٢٢ بار و الأولين و الأوّلون ٣٩ بار به كار رفته. هم چنان كه واژه الآخِر ٢٧بار ، آخِر به صورت مضاف ٣بار و الآخرين ١٠بار در قرآن كريم استعمال شده است. هر دو واژه اوّل و آخر تنها يك بار به عنوان صفت خداوند در قرآن كريم استفاده شده است: (هو الأوّل والآخر والظاهر والباطن وهو بكلّ شىء عليم) ; اوست اوّل و آخر و ظاهر و باطن، و او به هر چيزى دانا است. (حديد:٣) در حديث مشهورى كه نود و نه اسم از اسماء و صفات خداوند را برشمرده است، اين دو صفت نيز به چشم مى خورد. (التوحيد ، ص ١٩٤).