علائم بحران در اقتصاد رژيم صهيونيستى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٠٣ - ب- منابع انگليسى
سرگئى نيلوس
«پروفسور سرگئى نيلوس»(Sergyei A .Nilus) ، از روحانيون كليساى ارتودوكس روسيه و از علماى مورد وثوق. وى حدود پنج سال از عمر خود را صرف بررسى متن صورتجلسات موسوم به پروتكلها كرد و قبل از سال ١٩٠٥ چاپ اوّل آن را به زبان روسى انتشار داد. سپس در سال ١٩٠٥، چاپ دوّم آن را منتشر كرد كه يك نسخه از آن به كتابخانهى موزهى بريتانيا راه يافت و در سال ١٩٢٠ داستان پروتكلهاى دانشوران صهيون به دنياى خارج درز كرد. در سال ١٩١٧، نيلوس اين كتاب را براى چاپ سوّم آماده كرده بود كه «انقلاب مارس» در روسيه به وقوع پيوست و عهده كرنسكى فرا رسيد. يكى از همكاران كرنسكى، يهودى صهيونيست «پنحاس روتنبرگ» بود. با وقوع انقلاب، نيلوس بازداشت، زندانى و شگنجه شده، به «ولاديمير» تبعيد گشت و در ١٣/ ١/ ١٩٢٩ در تبعيدگاه خود درگذشت. نسخههاى چاپ اوّل و دوّم نيز اوراق آماده شده براى چاپ سوّم ناپديد گشت. كيفر كسى كه در روسيه نسخهاى از پروتكلها را در اختيار داشت، مرگ بود. روتنبرگ سپس راهى فلسطين شد. داستان نيلوس را در ص ٧٦- ٧٩ و داستان روتنبرگ را در ص ٢٢٣- ٢٣٢ همين بخش (بخش اوّل) ببنيد.