احكام جامع مسايل پزشكى

توضيحات

قسمت اول عبادات

احكام طهارت

مقصد اول وضو

* فصل اول شرايط وضو

* فصل دوم حكم مسلوس و مبطون

* فصل سوم وضوى جبيره

* فصل چهارم موارد جمع بين وضو و تيمم

* فصل پنجم احكام متفرقه

اول احكام اشيايى كه مانع رسيدن آب به پوست مىشوند

1 - حكم خالكوبى در وضو و غسل

2 - حكم كاشت مو در محل وضو و غسل

3 - حكم رنگ جوهر و مركب در وضو و غسل

دوم حكم عدم قدرت بر شستن اعضاى وضو

مقصد دوم غسل

* فصل اول جنابت

مبحث اول آنچه موجب جنابت مىشود

مبحث دوم غسل جبيره

مبحث سوم احكام غسل جنابت

1 - حكم انسان وسواسى در غسل

2 - احكام بطلان غسل جنابت

* فصل دوم حيض

احكام حيض

1 - اشتباه خون حيض با بكارت

2 - امكان حيض زن باردار

3 - استفاده از داروى ضد باردارى

مقصد سوم تيمم

* فصل اول موارد جواز تيمم

1 - قدرت نداشتن بر وضو

2 - ضررى بودن استفاده از آب

3 - ترسيدن از مصرف آب در وضو

* فصل دوم احكام تيمم

مقصد چهارم احكام اموات

* فصل اول غسل ميت

* فصل دوم كفن ميت

* فصل سوم غسل مس ميت

مقصد پنجم احكام نجاسات

* فصل اول احكام بعضى از نجاسات

1 - ادرار

2 - چربى خوك

3 - الكل

5 - مردار

* فصل دوم نجاساتى كه وجود آنها در بدن و لباس نمازگزار اشكال ندارد

احكام نماز

مقصد اول نمازهاى روزانه

* فصل اول وقت نمازهاى روزانه

تتميم نماز در هيچ حالى ترك نمىشود

* فصل دوم شرايط نماز و اجزاى آن

1 - پاكى لباس و بدن

2 - قيام و ايستادن در حال نماز

3 - احكام قرائت

4 - ركوع

5 - سجود

* فصل سوم مبطلات نماز

مقصد دوم قضاى نماز

مواردى كه فرزند بزرگتر، بايد نمازهاى پدر را قضا نمايد

مقصد سوم نماز استيجارى

مقصد چهارم نماز جمعه

بعضى از شرايط وجوب نماز جمعه

احكام روزه

مقصد اول شرايط صحت روزه

مقصد دوم مبطلات روزه و احكام آنها

* فصل اول بعضى از مبطلات و احكام آنها

اول خوردن و آشاميدن

1 - مسواك زدن

2 - حكم عطرها و استفاده از بخور

3 - استفاده از اسپرى جهت بيماريهاى تنفسى

4 - قطرهاى كه در بينى ريخته مىشود

5 - حكم خوردن و آشاميدن بدون قصد

دوم استفراغ عمدى

سوم باقى ماندن بر جنابت عمدا

چهارم احتقان به مايعات

پنجم استفاده از آمپول در روزه

1 - حكم آمپولى كه جهت معالجه استفاده مىشود

2 - حكم آمپولى كه جهت تغذيه در مريض استعمال مىشود(آمپول و سرم غذايى)

ششم حكم عمل جراحى و بيهوشى براى شخص مريض

هفتم خون دادن شخص روزه دار

* فصل دوم در احكام افطار

مبحث اول اشخاصى كه از روزه گرفتن معافند

مبحث دوم كسانى كه افطار بر آنها جايز است

مبحث سوم مواردى كه مكلف مجبور به افطار مىشود

مقصد سوم مسايل قضاى روزه

مقصد چهارم مسايل متفرقهى روزه

احكام حج

فصل اول بعضى از محرمات احرام

1 - پوشيدن لباس دوخته شده براى مردان

2 - روغن مالى كردن بدن

3 - پوشاندن سر براى مردان

4 - خارج كردن خون از بدن

5 - كشيدن دندان

6 - اصلاح موى سر

فصل دوم بعضى از احكام حج و عمره

مبحث اول موالات در حج تمتع

مبحث دوم تلبيه گفتن شخص لال

مبحث سوم احكام استفاده از داروى جلوگيرى از عادت ماهيانه

فصل سوم بعضى از شروط طواف

1 - ختنه براى مردان

نايب گرفتن در طواف

فصل چهارم وقوف در عرفه

فصل پنجم بعضى از اعمال منى

مبحث اول بيتوته در منى

مبحث دوم رمى جمرات

مبحث سوم تذكيه و ذبح حيوان توسط شخص لال

مبحث چهارم شرايط قربانى و موارد مصرف آن

فصل ششم استنابه در حج و احكام نايب

فصل هفتم مسايل متفرقهى حج

احكام خمس و جهاد

بعضى از شروط وجوب جهاد

اول معناى نفى جرح

دوم عبادت كسى كه فراموشى دارد

قسمت دوم معاملات

احكام نكاح

* مقدمه حكم آزمايشات پزشكى قبل از ازدواج

مقصد اول عقد دائم

* فصل اول بعضى از احكام عقد دائم

مبحث اول ساقط شدن وجوب تمكين

مبحث دوم احكام استمتائات

مبحث سوم احكام تعدد زوجات

مبحث چهارم بعضى از احكام نفقه

مبحث پنجم كارهاى همسر در خانه

مبحث ششم حكم ازدواج با دو خواهر به هم چسبيده

* فصل دوم عيبهايى كه موجب خيار فسخ عقد در ازدواج مىشود

عيوب ديگر

مقصد دوم عقد منقطع و ازدواج موقت

* فصل اول حكم عقد موقت

* فصل دوم اذن پدر در عقد بر باكره

خاتمه مسايل متفرقهاى در ازدواج

1 - تعريف شخص خنثى

2 - خواهرى كه به وسيلهى شير خوردن محرم مىشود

احكام طلاق

فصل اول عده

فصل دوم وكالت در طلاق

احكام وكالت

(دو مسئله)

احكام وصيت

فصل اول در وصيتهاى منجز مريض

فصل دوم در ضمان اموال مريض

احكام هديه و نذر و عهد

احكام حدود و ديات و كفارات

فصل اول ارزش شرعى آزمايشهاى پزشكى

فصل دوم اشتباهات پزشكان

مبحث اول اشتباهى كه منجر به قتل مىشود

مبحث دوم احكام ديات و كفارات

1 - موارد زيادتر شدن ديه و يا تبديل آن

2 - ديهى جنين

3 - ديهى كفار

4 - ديهى خنثى

قسم سوم مسايل پزشكى جديد

مقصد اول احكام سقط جنين

* فصل اول احكام اسقاط جنين

1 - اسقاط جنين به خاطر ترس از سلامت مادر

2 - اسقاط جنين به خاطر ترس از آبرو و حيثيت

3 - اسقاط جنين به خاطر ناقص بودن آن

4 - اسقاط جنين به خاطر سختى تربيت بچه

5 - اسقاط جنين به خاطر اجبار شوهر

* فصل دوم كشتن جنين

1 - عمل پاكسازى رحم در صورت شك در باردارى

2 - كشتن يكى از دو فرزند چسبيده به يكديگر در رحم براى نجات ديگرى

3 - كشتن جنينى كه از راه بارورى مصنوعى به وجود آمده

خاتمه زمان دميدن شدن روح

مقصد دوم جلوگيرى از باردارى

* فصل اول حكم جلوگيرى از باردارى

* فصل دوم قرصهاى ضد باردارى

* فصل سوم بستن لولهها

1 - بستن لولههاى زن و مرد جهت جلوگيرى از باردارى در حال ضرورت

2 - بستن لوله براى مرد

3 - عمل بازكردن لوله

* فصل چهارم استفاده از دريچه جهت منع از باردارى

1 - قرار دادن دريچه در داخل رحم جهت جلوگيرى از باردارى

2 - قرار دادن دريچه ضد باردارى در هنگام ضرورت

3 - خارج كردن دريچهى ضد باردارى

خاتمه عقيم ساختن عمدى

مقصد سوم بارورى مصنوعى

* فصل اول بارورى مصنوعى

ثبوت نسبت فرزندى در بارورى مصنوعى

* فصل دوم تلقيح و بارورى با نطفهى شوهر

1 - بارورى مصنوعى با نطفهى شوهر در حال ضرورت

2 - بارورى نطفهى شوهر در حال حرج

3 - بارورى با نطفهى شوهر بعد از طلاق رجعى

4 - بارورى با نطفهى شوهر بعد از وفات او

5 - بارورى مصنوعى جهت تشخيص امراض ژنى

* فصل سوم بارورى با نطفهى اجنبى

* فصل چهارم مسايل ديگرى در بارورى مصنوعى

1 - كاشتن نطفهى بارور شده در رحم زن اجنبى

2 - كاشتن تخمك در رحم و بارورى آن با نطفهى شوهر

3 - كاشت تخمك بارور شده در رحم زن نازا

خاتمه اجاره دادن رحم

مقصد چهارم جنينى كه ابتداء در خارج از فضاى رحم پرورش داده مىشود

احكام بارورى مصنوعى در خارج رحم در صورت حرج

مقصد پنجم احكام شبيه سازى

مقصد ششم احكام مرگ

* فصل اول آنچه كه مرگ به آن محقق مىشود

* فصل دوم احكام مرگ مغزى

مقصد هفتم احكام مراجعه به پزشكان

* فصل اول موارد جواز كشف عورت براى بيمار

1 - كشف عورت و اظهار آن براى پزشك جهت رفع نازايى

2 - كشف عورت براى پزشك جهت بچه دار شدن

3 - كشف عورت براى پزشك در حال ضرورت

4 - كشف عورت براى پزشك به خاطر اطمينان از سلامت

5 - كشف عورت نزد پزشك مرد يا زن جهت جلوگيرى از باردار شدن

* فصل دوم مراجعه زن به پزشك مرد

حضور زن مريض با پزشك معالج به شكل تنهايى در اتاق پزشك

1 - معناى كلمهى ثقه

2 - ملاك تشخيص اضطرار

مقصد هشتم احكام پزشكان

* فصل اول احكام عمومى

وظيفهى پزشك با كسانى كه اعتصاب غذا كردند

* فصل دوم مواردى كه معالجهى پزشك متوقف بر لمس نامحرم و نگاه به او باشد

* فصل سوم نگاه به عورت زن در هنگام وضع حمل

* فصل چهارم احكام فراگيرى و تحصيل مسايل پزشكى

1 - آگاهى به مسايل پزشكى و پرستارى براى زنان

2 - حكم لمس پرستاران زن، بدن مريضان را و بالعكس

3 - تزريق آمپول توسط مرد براى زنان و بالعكس

مقصد هفتم احكام داروها

* فصل اول خوردن و استفاده از داروها

1 - داروهاى كه حاوى الكل مىباشند

2 - داروهاى حاوى ژلاتين

3 - روغنها و كرمهاى دارويى كه حاوى الكل مىباشد

4 - داروهايى كه با اجزاء حيوان حرام گوشت مخلوط مىباشد

* فصل دوم امتحان بعضى از داروها

* فصل سوم بعضى از ضررهاى جانى داروها

* فصل چهارم مسايل مختلف داروها

مقصد دهم احكام تشريح

* فصل اول حكم عمومى تشريح

* فصل دوم تشريح جهت فراگيرى

* فصل سوم تشريح بدن در امور جنايى

* فصل چهارم تشريح حيوانات

مقصد يازدهم عملهاى جراحى

* فصل اول عملهاى زيبا سازى بدن

* فصل دوم احكام تغيير جنس

* فصل سوم احكام پيوند اعضاء

عمل جراحى براى ترميم پردهى بكارت

* فصل چهارم عمل جراحى نقل بيضه

* فصل پنجم استفاده از چيزهاى نجس در معالجه و عمل جراحى

* فصل ششم احكام جداكردن بعضى از اعضاء

1 - جدا كردن اعضاى مهم بدن

2 - مواردى كه حفظ جان منوط به قطع عضو باشد

مقصد دوازدهم بخشيدن خون و يا اعضاى بدن به ديگران

* فصل اول بخشيدن اعضاى بدن

* فصل دوم وصيت به بخشيدن عضو

* فصل سوم خريد و فروش اعضاء

* فصل چهارم حكم پزشك در پيوند اعضاء

* فصل پنجم پيوند عضو بدن ديوانه و بچه با اجازهى ولى آنها

* فصل ششم بخشيدن پوست بدن به ديگرى و احكام آن

خون دادن در حسينيهها

مقصد سيزدهم احكام مبتلايان به ايدز

* فصل اول انتقال دادن بيمارى ايدز

* فصل دوم خيار فسخ عقد ازدواج براى كسى كه مبتلا به ايدز نمىباشد

* فصل سوم احكام متفرقه

1 - ساقط شدن حق تمكين از زنى كه ايدز دارد

2 - شيردادن زنى كه مبتلا به ايدز است

3 - آيا ايدز مرض مرگ محسوب مىشود

4 - اطلاع دادن پزشك معالج به خانواده شخص مبتلا به ايدز

مقصد چهاردهم معالجه با اشياء حرام

* فصل اول معالجه با تلقين دروغين

* فصل دوم استمناء براى معالجه

* فصل سوم كشف حجاب در هنگام معالجه

* فصل چهارم مشاهدهى فيلمهاى مبتذل جهت معالجه

* فصل پنجم معالجه با موسيقى

* فصل ششم معالجه با جادو، جن و طلسم

مقصد پانزدهم احكام آزمايشات پزشكى

* فصل اول اقدام به استمناء جهت آزمايش

* فصل دوم احكام عكسبردارى به وسيلهى اشعه

مقصد شانزدهم احكام حجامت

* فصل اول حجامت در ماه رمضان

* فصل دوم اجرت شخص حجام

* فصل سوم ضمان شخص حجام

مقصد هفدهم احكام دخانيات

* فصل اول حكم استعمال دخانيات

* فصل دوم استعمال دخانيات در اماكن عمومى

* فصل سوم استعمال دخانيات در هنگام باردارى

* فصل چهارم حكم استفاده از تنباكوى معسل

* فصل پنجم استفاده از مواد مخدر

مقصد هجدهم مسايل و احكام متفرقه

1 - دندانهاى طلا

2 - استفاده از لنز در چشم

3 - كاشتن مو

4 - ختنه

ختنهى زنها

ختنهى مرد

مقصد نوزدهم احكام دانشگاههاى پزشكى

* فصل اول مسايل اختلاط و نگاه به نامحرمان

* فصل دوم لمس بدن نامحرم

* فصل سوم لمس اعضاى جدا شده از بدن زن مريض

* فصل چهارم نگاه به تصاوير و فيلمهاى مبتذل جهت تعليم مسايل پزشكى

* فصل پنجم انجام آزمايشات پزشكى بر روى ديوانگان

* فصل ششم نگهدارى اجزاى بدن و يا جنين انسان براى استفادهى دانشجويان

مقصد بيستم احكام ضمانت در شركتها

* فصل اول حكم بعضى از نسخههاى پزشكى كه واقعيت ندارد

* فصل دوم بكار بردن حيله و فريب در برخورد با شركتهاى بيمه

مقصد بيست و يكم احكام بيمارستانها

* فصل اول احكام كارمندان بيمارستانها

* فصل دوم دزدى و سرقت در بيمارستان

خاتمه مسايل متفرقه

1 - حكم طرد و جدا ساختن اولاد

2 - نيكى به پدر و مادر مريض

3 - حكم قمه زنى

4 - قرض گرفتن از بانك جهت معالجه

5 - ساختن متكاهاى پزشكى به شكل اسباب بازى

6 - معالجه در بلاد كفر

7 - ويار در زنهاى باردار

8 - باقى ماندهى غذاى مؤمن شفاست

9 - معالجه با دعاهايى كه به گردن آويزان مىكنند

10 - معالجه با توسل به اهل بيت(عليهم السلام)

دعاى توسل

احكام جامع مسايل پزشكى - خوئي، سيد ابوالقاسم؛ تبريزي، ميرزا جواد - الصفحة ٣٠ - توضيحات

ارواحناه له الفداه تقديم مى‌گردد. اميد است كه برادران و خواهران ايمانى با مراجعه به اين كتاب گام فراترى در فراگيرى احكام شرعيه برداشته و خداوند ارواح طيبه‌ى همه‌ى علماء و فقهاى شيعه را قرين رحمت واسعه‌ى خويش مقرر فرموده و همه‌ى ما را در راه ترويج احكام نورانى اهل بيت (عليهم السلام) موفق نماييد.

توضيحات‌

١- جواب‌هايى كه با كلمه‌ى (بسمه تعالى) و بدون اسم شروع شده، فتاواى مرحوم آيت الله العظمى تبريزى مى‌باشد.

اما آراء و نظريات مرحوم آية الله العظمى خوئى با نام مبارك ايشان شروع شده و اگر حاشيه‌اى از مرحوم آية الله العظمى تبريزى در كلام ايشان نباشد، هر دو بزرگوار در آن مسئله هم رأيند.

٢- چون مصدر اساسى براى به دست آوردن آراء و فتاواى مرحوم آية الله العظمى خوئى و همچنين مرحوم آية الله العظمى تبريزى رساله‌ى منهاج الصالحين مى‌باشد و همچنين بعضى از فتاوا در صراط النجاة بدون مراجعه به منهاج الصالحين درست معلوم نمى‌شود، لازم ديديم كه در هر بخش ابتداءً مسايل مربوط را از منهاج ذكر نموده و سپس استفتائات صراط النجاة را به مناسبت نقل نماييم.