متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨
و از مدتهاى زيادى است كه سوفيسم در قالب ايدهآليسم عرض وجود كرده است و از جهتى هم سوفيسم مرادف با ايدهآليزم و درست در نقطه مقابل رئاليزم (فلسفه) قرار گرفته است.
براى روشن شدن اصل مطلب و موارد استعمال صحيح دو كلمه (ايدهآليزم و رئاليزم) توضيح معانى لغوى و اصطلاحى اين دو واژه لازم و ضرورى به نظر مىرسد.
ايدهآليزم: (ايده) كلمه يونانى است و معانى مختلفى دارد از قبيل، شكل، ظاهر، نمونه و غيره و از اصل يونانى (ايده ئيو) كه به معناى ديدن است مشتق شده است.
اما معناى اصطلاحى كه اخيرا شايع شده است عبارت است از:
(ايده) يعنى مطلق تصورات ذهنى (اعم از حسى، خيالى و عقلى) (ايدهآليزم) مسلك كسانى كه تصورات ذهنى را اصيل مىدانند و به وجود خارجى صور در عالم خارج قائل نيستند.
از لحاظ اينكه (ايدهآليزم سوفيسم) بر انكار بديهيات و هيچ و پوچ پنداشتن جهان خارج بنا گذاشته شده است در نقطه مقابل (رئاليزم) (اصالت واقعيت) قرار گرفته است.
رئاليزم: اين كلمه از اصل (رئل) كه به معناى واقع است مشتق