متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥
عده (متافيزيك) را معادل با (ترانس فيزيك) و به معناى (ماوراء الطبيعه) گرفتهاند اين نظر موجه نيست زيرا (ترانس فيزيك) تنها شامل مباحثى است كه پيرامون خدا و موجودات مجرد ديگر باشد.
اما (متافيزيك) دايره وسيعى دارد كه شامل تمام الهيات مىباشد، يعنى هم شامل الهيات بالمعنى الاخص، از قبيل اثبات وجود خدا وحدت خدا، صفات خدا، جبر و تفويض، خير و شر و غيره مىشود و هم شامل الهيات بالمعنى الاعم كه شامل مباحث فوق و مباحث عام و كلى ديگرى از قبيل وجوب، امكان و امتناع، وحدت و كثرت وجود و عدم، قوه و فعل، علت و معلول، جوهر و عرض، حدوث و قدم و غيره مىباشد.
از ديد فلاسفه اسلامى، امور عامه و الهيات بالمعنى الاخص علم واحد و فن واحدى است و موضوع واحدى دارند كه (موجود بماهو موجود) باشد و با ژرفنگرى واضح مىشود كه الهيات بالمعنى الاخص از امور عامه استنتاج مىشود و روش تحقيق در هر دو يكسان است اما عده حقيقت را درك نتوانسته و با يك اشتباه به بيراهه افتادهاند كه نياز به توضيح دارد.