متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١

اثبات خود ماده نيز ناتوان است چون چشم تجربه ظواهر را مى‌بيند نه خود ماده و جوهر كه جامع صفات است، از اين لحاظ است كه عده از حسيون بازگشت به شك نموده‌اند و تعداد حتى اصل ماده را انكار كرده‌اند!!! در واقع در علوم طبيعى كليه نظريه‌هاى تجربى بر پايه بعضى قضاياى مستقل عقلى استوار شده‌اند كه تنها عقل قدرت درك آنها را دارد. از قبيل اصل عدم تناقض. اصل عليت و اصل سنخيت بين علت و معلول، تجربه و حس از درك و اثبات آنها كاملا عاجز و معذور است.

اما مكتب عقلى و ديدگاه غير تجربى كه جهان را در پرتو رئاليزم مورد مطالعه قرار داده است انحصار ماده را در هم شكسته و حوزه معارف انسانى را از مرزهاى حس و تجربه فراتر برده است از اينجاست كه انسان توان‌بخش قضاياى متافيزيكى را تنها با ميزان فلسفه و حكمت مى‌تواند پيدا كند (وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً)

جهان‌بينى و متافيزيك‌

از آنجائى كه بشر با جهان در ارتباط بوده است ناگزير از مطالعه‌اى در جهان است و يكى از اساسى‌ترين انديشه‌هاى او بدست آوردن‌