نمايد. بعضى از فلاسفه از همين راه وجوب معرفت خداوند جهان را بيان داشته‌اند نه از راه وجوب شكر منعم يا وجوب دفع ضرر محتمل كه مشهور متكلمين ما بآن معتقدند. بلى بايد توجه داشت كه اين گونه داعى با آنكه عميق‌ترين و اساسى‌ترين داعويت عقلى است ولى اين عيب را دارد كه عقلى صرف است و از احساس و عاطفه بكلى بدور است و لذا بدرد اكثر افراد عادى نمى‌خورد، زيرا اين ضرورت به هوسهاى شهوى و غضبى مانند ميل به زن، مقام، جاه، ثروت و غيره و ميل به انتقام و نابودى عوامل مزاحم (قانونى و غير قانونى) غالبا منافات پيدا ميكند و بتجربه ثابت شده كه در اكثر ادوار تاريخ حكم مذكور مغلوب هوسها شده است.

٢ و ٣ ترس از عذاب جهنم و اميد بنعمتهاى بهشت.

تجربه ثابت نموده است كه عامل ترس و طمع‌